واژهنامهٔ سلامت
معنی سادهی واژههای پزشکی که در مطلبها میآید.
آ
- آبدرمانی (هیدروتراپی)
- درمان با کمک آب؛ امروزه بیشتر به انجام حرکتها و نرمشهای ویژه در آب گفته میشود.
- آبسیاه (گلوکوم)
- بالا رفتن فشار درون چشم.
- آبمروارید
- ناحیهای متراکم و ابرمانند که در عدسی چشم پدید میآید. بیشتر بخوانید
- آبمروارید (کاتاراکت)
- ابری شدن عدسی درون چشم که دید را تار میکند. بیشتر بخوانید
- آبمروارید ثانویه
- تار شدن دوبارهٔ دید پس از جراحی آبمروارید که با لیزر برطرف میشود. بیشتر بخوانید
- آپنهٔ خواب (وقفهٔ تنفس در خواب)
- اختلال خوابی که با خرخر بلند و صدای خفگی یا نفسنفس در خواب، بیدار شدنهای شبانه و خستگی روز همراه است. بیشتر بخوانید
- آپوپتوز
- روند طبیعی مرگ سلول.
- آتاکسی
- ناهماهنگی در حرکتها. بیشتر بخوانید
- آترواسکلروز
- رسوب چربی در دیوارهٔ رگها. بیشتر بخوانید
- آتروژنیک
- زمینهساز تصلب شرایین (سفت و تنگ شدن سرخرگها).
- آتروفی
- تحلیل رفتن بافت. بیشتر بخوانید
- آتروفی عضلانی
- کم شدن حجم و قدرت عضله که میتواند در هر سنی و معمولاً به دلیل بیماری یا بیتحرکی پیش بیاید. بیشتر بخوانید
- آتروفی مغز
- کوچک شدن و تحلیل رفتن مغز. بیشتر بخوانید
- آرامسازی پیشرونده
- سفت کردن و رها کردن گروههای گوناگون عضله.
- آرتروز
- ساییدگی مفصل. بیشتر بخوانید
- آرتروز (استئوآرتریت)
- ساییدگی مفصل؛ از بین رفتن غضروفی که سر استخوانها را در مفصل میپوشاند. بیشتر بخوانید
- آرتریوسکلروز کلیوی
- تنگ و ضخیم شدن رگهای کلیه بر اثر رسوب در دیوارهٔ آنها.
- آریتمی
- ضربان نامنظم قلب؛ اشکالی در تعداد یا ریتم ضربان قلب. بیشتر بخوانید
- آزمایش تراکم استخوان
- سنجش سریع و بیدرد تراکم استخوان، معمولاً در لگن و ستون فقرات، با مقدار کمی اشعهٔ ایکس. بیشتر بخوانید
- آزمون میز شیبدار
- آزمونی که در آن فرد روی تختی میخوابد، تخت را به حالت ایستاده میآورند و فشار خون و ضربان را میسنجند. بیشتر بخوانید
- آسم
- بیماریای تنفسی که مشخصهٔ اصلی آن ورم و تنگی مجرای هوا در راه تنفس است. بیشتر بخوانید
- آسیب اکسایشی
- حالتی که فعالیتهای اکسایشی بدن بیش از اندازه زیاد میشود و رادیکال آزاد میسازد.
- آگونیست
- مولکول فعال (به تعبیر متن اصلی). بیشتر بخوانید
- آلبومین
- نوعی پروتئین که مقدارش در ادرار برای سنجش آسیب کلیه اندازه گرفته میشود. بیشتر بخوانید
- آلکالوئید پیرولیزیدینی
- گروهی از مادههای طبیعی در برخی گیاهان، از جمله گیاهان تیرهٔ گاوزبان، که میتوانند به کبد آسیب بزنند. بیشتر بخوانید
- آلکالین فسفاتاز
- آنزیمی در خون که بالا بودنش اغلب میتواند نشانهای از بیماری پاژه باشد. بیشتر بخوانید
- آلل
- هر یک از نسخههای گوناگون یک ژن. بیشتر بخوانید
- آلوپسی آندروژنیک
- طاسی با الگوی مردانه؛ ریزش موی ارثی که با بالا رفتن سن پیش میآید.
- آمبولی
- حرکت لخته از جای دیگری از بدن. بیشتر بخوانید
- آمبولی ریه
- بسته شدن رگ خونی ریه با تکهای از لختهٔ خون که از راه جریان خون به ریه رفته است. بیشتر بخوانید
- آمفیزم
- آسیب کیسههای ریز هوایی ریه. بیشتر بخوانید
- آمیگدال
- بخشی از مغز که در پردازش احساسات دخیل است.
- آمیلوئیدوز
- بیماری نادری که از جمع شدن پروتئینهای غیرطبیعی در کلیهها و اندامهای دیگر پدید میآید. بیشتر بخوانید
- آنتیاسید
- دارویی برای خنثی کردن اسید معده و کم کردن سوزش سر دل. بیشتر بخوانید
- آنتیاکسیدان
- مادهای که از سلولهای بدن در برابر آسیب محافظت میکند.
- آنتیبیوتیک
- داروی ضدباکتری. بیشتر بخوانید
- آنتیهیستامین
- دارویی برای حساسیت و آبریزش بینی که در بسیاری از قرصها و شربتهای سرماخوردگی هست. بیشتر بخوانید
- آنژین
- درد قفسهٔ سینه. بیشتر بخوانید
- آنژین صدری
- درد قفسهٔ سینه.
- آنوسمی
- از دست رفتن کامل حس بویایی. بیشتر بخوانید
ا
- ابداکشن
- کار بخش بیرونی ران.
- اثر جانبی
- نشانه یا حس ناخواستهای که هنگام مصرف دارو پیش میآید. بیشتر بخوانید
- اثر دانینگ–کروگر
- پدیدهای شناختی که در آن کسانی که دانش کمی دارند، تواناییهایشان را بیش از اندازه برآورد میکنند. بیشتر بخوانید
- اجسام لویی (Lewy bodies)
- ساختاری از پروتئینهای غیرطبیعیِ جمعشده در سلولهای عصبی. بیشتر بخوانید
- اچآیوی (HIV)
- ویروس نقص ایمنی انسان؛ ویروسی که به دستگاه ایمنی بدن آسیب میزند. بیشتر بخوانید
- احتباس ادرار
- ماندن ادرار در مثانه. بیشتر بخوانید
- احیای قلبیریوی
- فشردن پیاپی قفسهٔ سینه برای کسی که نفس نمیکشد، تا رسیدن اورژانس. بیشتر بخوانید
- احیای قلبیریوی (سیپیآر)
- فشار دادن پیدرپی قفسهٔ سینه و رساندن هوا به ریهها برای برگرداندن ضربان قلب.
- اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)
- نام فارسیِ سرواژهٔ PTSD که در متن اصلی بدون توضیح آمده بود. بیشتر بخوانید
- اختلال اضطراب عمومی
- وضعیتی که ماهها یا بیشتر طول میکشد و فرد بیشتر وقتها نگران یا مضطرب است.
- اختلال الکترولیتی
- بههم خوردن تعادل املاح خون.
- اختلال تعادل
- حالتی که در آن احساس ناپایداری یا سرگیجه میکنید. بیشتر بخوانید
- اختلال حرکتی دورهای اندامها
- لرزیدن و لگد زدن پیدرپی در خواب، هر ۲۰ تا ۴۰ ثانیه.
- اختلال خفیف شناختی
- وضعیتی که در آن حافظه بیشتر از همسنوسالها دچار مشکل است، ولی فرد از خود مراقبت میکند و کارهای عادیاش را انجام میدهد. بیشتر بخوانید
- اختلال شناختی خفیف
- اختلالی در حافظه یا دیگر مهارتهای فکر کردن که جلوی کارهای روزمره را نمیگیرد. بیشتر بخوانید
- اختلال نعوظ
- از دست رفتن توانِ رسیدن به نعوظ و نگه داشتن آن. بیشتر بخوانید
- اداکشن
- کار کردن بخش داخلی ران.
- ادم
- اصطلاح پزشکی برای ورم بافتها. بیشتر بخوانید
- ارگاسم
- اوج لذت جنسی.
- ارگونومی
- دانش بهکار بستن آگاهیهای علمی در طراحی محیط کار و زندگی. بیشتر بخوانید
- ارگونومیک
- طراحی متناسب با بدن. بیشتر بخوانید
- اریتروپویتین
- هورمونی که کلیهها میسازند و به مغز استخوان پیام میدهد گلبول قرمز بسازد. بیشتر بخوانید
- اسپاسم
- گرفتگی عضله. بیشتر بخوانید
- اسپاسم عضلانی
- گرفتگی عضله. بیشتر بخوانید
- اسپری تسکیندهنده
- اسپری تنفسی که پزشک برای باز کردن سریع راههای هوایی هنگام تنگی نفس تجویز میکند. بیشتر بخوانید
- اسپرینت
- دویدن یا رکاب زدن با سرعت بالا در مدتی کوتاه. بیشتر بخوانید
- اسپیاف (SPF)
- شاخص محافظت ضدآفتاب در برابر آفتاب. بیشتر بخوانید
- اسپیرومتری
- یکی از آزمونهای کار ریه. بیشتر بخوانید
- استاتین
- داروی کلسترول.
- استامینوفن
- مسکن و تببر رایج؛ نام دیگرش پاراستامول است. بیشتر بخوانید
- استامینوفن کدئین
- قرصی که دو مسکن دارد: استامینوفن و کدئین (یک داروی مخدر). بیشتر بخوانید
- استئوبلاست
- سلولی که استخوان تازه میسازد. بیشتر بخوانید
- استئوپنی
- کم شدن تراکم استخوان.
- استئوکلاست
- سلولی که استخوان کهنه را جذب میکند. بیشتر بخوانید
- استئومیلیت
- عفونت استخوان. بیشتر بخوانید
- استرس گرمایی
- حالتی که پس از ماندن طولانی در دمای بالا ممکن است پیش بیاید. بیشتر بخوانید
- استرس مزمن
- استرسی که مدت درازی میماند.
- استریدور
- خشونت صدا که با تنفس پیش میآید. بیشتر بخوانید
- اسفنکتر
- دستهای از ماهیچهها که به ماندن ادرار در مثانه کمک میکند. بیشتر بخوانید
- اسکلروتراپی
- تزریق ماده به درون رگ برای بستن آن. بیشتر بخوانید
- اسهال سرریز
- نشت مدفوع مایع از کنار مدفوع نهفته. بیشتر بخوانید
- اسید چرب ضروری
- چربیای که بدن خودش نمیسازد و باید از غذا یا مکمل بگیرد.
- افت فشار خون
- فشار خون پایین. بیشتر بخوانید
- افت فشار خون هنگام برخاستن
- پایین آمدن زیاد فشار خون وقتی از حالت خوابیده یا نشسته بلند میشوید؛ سرگیجه و بیتعادلی میآورد. بیشتر بخوانید
- افت فشار وضعیتی
- پایین آمدن فشار خون هنگام برخاستن از حالت خوابیده یا نشسته. بیشتر بخوانید
- افت قندِ بینشانه
- حالتی که قند خون پایین میآید ولی نشانههای هشدار مثل لرزش، عرق و گرسنگی پیدا نمیشود. بیشتر بخوانید
- افت قند خون (هیپوگلیسمی)
- پایین آمدن قند خون به کمتر از ۷۰ میلیگرم در دسیلیتر. بیشتر بخوانید
- افتادگی اندامهای لگن (پرولاپس)
- جابهجا شدن مثانه، راستروده یا رحم از جای طبیعی خود به داخل واژن.
- افسردگی اساسی (افسردگی بالینی)
- افسردگیای که نشانههایش دستکم دو هفته ادامه دارد و در کارهای روزانه اختلال میآورد. بیشتر بخوانید
- افسردگی بالینی
- گونهٔ شدید افسردگی. بیشتر بخوانید
- افسردگی پایدار (دیستایمی)
- حال افسردهای که بیش از دو سال طول میکشد، هرچند فرد ممکن است کارهای روزانهاش را انجام دهد. بیشتر بخوانید
- افسردگی عروقی
- افسردگیای که به سفت شدن رگها و کم شدن جریان خون مغز مربوط است. بیشتر بخوانید
- اقتصاد نقرهای
- فعالیتها و فرصتهای اقتصادیای که به سالمند شدن جمعیت مربوط میشود. بیشتر بخوانید
- اقتصاد نقرهای (Silver Economy)
- فعالیتهای اقتصادیای که به نیازها و خواستههای سالمندان مربوط میشود. بیشتر بخوانید
- اکسیمتر
- دستگاه اندازهگیری اکسیژن خون. بیشتر بخوانید
- اکوکاردیوگرافی (اکو)
- سونوگرافی قلب که نشان میدهد قلب چطور کار میکند. بیشتر بخوانید
- اکوکاردیوگرام
- آزمایشی بیدرد که با امواج صوتی از قلبِ در حال حرکت تصویر میسازد. بیشتر بخوانید
- التهاب سرخرگ گیجگاهی (آرتریت تمپورال)
- التهاب سرخرگهای کنار سر که سردرد شدید، درد فک هنگام جویدن و اختلال بینایی میآورد و درمان فوری میخواهد. بیشتر بخوانید
- التهاب لوزالمعده (پانکراتیت)
- التهاب غدهای به نام لوزالمعده. بیشتر بخوانید
- التهاب مزمن
- التهابی که مدت درازی میماند. بیشتر بخوانید
- الکترولیت
- املاح بدن. بیشتر بخوانید
- الگوریتم یادگیری ماشین
- روشی که رایانه با آن از دادهها یاد میگیرد. بیشتر بخوانید
- اماس (مولتیپل اسکلروزیس)
- بیماری عصبی و مادامالعمری که میتواند بر مغز و نخاع اثر بگذارد. بیشتر بخوانید
- انتقالدهندهٔ عصبی
- مادهای که پیام را میان سلولهای عصبی میبرد. بیشتر بخوانید
- اندورفین
- مادهای آرامبخش در بدن که به هورمون شادی معروف است. بیشتر بخوانید
- انسولین
- هورمونی که بدن برای کنترل قند خون به آن نیاز دارد.
- انعطافپذیری عصبی
- توان مغز برای سازگاری و یادگیری در هر سنی. بیشتر بخوانید
- انعطافپذیری عصبی (نوروپلاستیسیته)
- توان مغز برای ساختن ارتباطهای عصبی تازه. بیشتر بخوانید
- انگشت چکشی
- خم شدن مفصلهای انگشتان پا و بدشکل شدن آنها. بیشتر بخوانید
- اوآراس
- محلول خوراکی جبران آب و نمک که از داروخانه میگیرید. بیشتر بخوانید
- اورات
- مادهای که از تجزیهٔ پورینهای بدن و غذا ساخته میشود و بهطور معمول با ادرار دفع میشود. بیشتر بخوانید
- اورولوژیست
- پزشک متخصص کلیه و مجاری ادراری. بیشتر بخوانید
- ایدز
- سندرم نقص ایمنی اکتسابی؛ بیماری جدیای که اچآیوی میتواند به آن بینجامد. بیشتر بخوانید
- ایست قلبی
- وضعی که قلب ناگهان از تپیدن میایستد؛ با حملهٔ قلبی فرق دارد. بیشتر بخوانید
- ایسکمی
- محدود شدن جریان خون. بیشتر بخوانید
- ایسکمی روده
- کم شدن جریان خون به رودهها.
- ایسکمی قلبی
- نرسیدن خون کافی به قلب. بیشتر بخوانید
ب
- بازتوانی قلبی
- برنامهای با ارزیابی، آموزش ورزش بیخطر و راهنمایی شیوهٔ زندگی برای کسانی که بیماری قلبی دارند. بیشتر بخوانید
- بافت اسکار
- بافت جای زخم. بیشتر بخوانید
- بتابلاکر
- دستهای از داروهای قلب و فشار خون. بیشتر بخوانید
- بتابلوکر
- گروهی از داروهای قلب و فشار خون (و بعضی قطرههای چشمی) که در بعضی افراد نشانههای آسم را تحریک میکنند. بیشتر بخوانید
- بحران فشار خون
- فشار خونِ خیلی بالا (عدد اول ۱۸۰ یا بیشتر، یا عدد دوم ۱۱۰ یا بیشتر) که به رسیدگی فوری نیاز دارد. بیشتر بخوانید
- برادیکینزیا
- کندی حرکت؛ کم شدن سرعت و دقت حرکتهای ارادی. بیشتر بخوانید
- برنامهٔ عملی آسم
- برنامهٔ نوشتهشدهای که با پزشک تهیه میشود و میگوید کدام دارو را کی به کار ببرید و هنگام بدتر شدن آسم چه کنید. بیشتر بخوانید
- برونشیت
- التهاب دیوارهٔ نایژهها؛ لولههایی که نای را به ششها وصل میکنند. بیشتر بخوانید
- برونشیت مزمن
- حالتی که مجراهای هوا (نایژهها) پیوسته ملتهب میشوند. بیشتر بخوانید
- بریبری (beriberi)
- بیماری عصبیای که از کمبود ویتامین ب۱ پیش میآید.
- بریس
- وسیلهای که دور بخشی از بدن بسته میشود و آن را نگه میدارد. بیشتر بخوانید
- بزرگی خوشخیم پروستات (هایپرپلازی خوشخیم پروستات)
- بزرگ شدن پروستات، بیآنکه سرطانی باشد. بیشتر بخوانید
- بطن
- اتاقک پایینی قلب. بیشتر بخوانید
- بلفاریت
- بیماریای که پلک را قرمز، متورم و خارشدار میکند. بیشتر بخوانید
- بورسیت
- ورم کیسههای کوچک پر از مایع که دور مفصل هستند. بیشتر بخوانید
- بومشناسی (اکولوژی)
- دانش بررسی پیوند جانداران با محیطشان. بیشتر بخوانید
- بونیون
- برآمدگی کنار شست پا. بیشتر بخوانید
- بهداشت خواب
- نگه داشتن روال روزانه و محیطی در اتاق خواب که به خواب منظم و باکیفیت کمک کند.
- بیاختیاری ادرار
- ناتوانی در نگه داشتن ادرار یا نشت ادرار. بیشتر بخوانید
- بیاختیاری ادراری
- کنترل نداشتن بر ادرار، بهطوری که ادرار ناخواسته نشت کند. بیشتر بخوانید
- بیحسی موضعی
- بیحس کردن فقط همان بخش بدن، در حالی که بیدارید. بیشتر بخوانید
- بیسفسفوناتها
- گروهی از داروها که سلولهای جذبکنندهٔ استخوان کهنه را کند میکنند. بیشتر بخوانید
- بیقراری (آژیتاسیون)
- حالتی که فرد ناآرام و نگران است و نمیتواند آرام بگیرد؛ ممکن است مدام راه برود یا خوابش نبرد. بیشتر بخوانید
- بیقراری عصرگاهی
- بیشتر شدن گیجی و بیقراری در غروب و سر شب، در کسی که زوال عقل دارد. بیشتر بخوانید
- بیقراری عصرگاهی (Sundowning)
- بیقراری، زودرنجی و گیجیای که با کم شدن نور روز، در عصر و سر شب، پیدا یا بیشتر میشود. بیشتر بخوانید
- بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)
- بیماری درازمدت ریه که راههای هوایی را تنگ و نفس کشیدن را دشوار میکند. بیشتر بخوانید
- بیماری پاژهٔ استخوان
- بیماریای که چرخهٔ نو شدن استخوان را بههم میزند و استخوانها را ضعیف و گاهی بدشکل میکند. بیشتر بخوانید
- بیماری پیرونی
- درست شدن بافت جای زخم زیر پوست آلت تناسلی که آن را خمیده میکند. بیشتر بخوانید
- بیماری پیشرونده
- بیماریای که با گذشت زمان بدتر میشود. بیشتر بخوانید
- بیماری ترمینال
- بیماری بیدرمانِ مرحلهٔ پایانی. بیشتر بخوانید
- بیماری دژنراتیو دیسک
- فرسودگی دیسک؛ تغییری طبیعی که با بالا رفتن سن در دیسکهای ستون فقرات پیش میآید. بیشتر بخوانید
- بیماری مزمن
- بیماریای که مدت درازی میماند. بیشتر بخوانید
- بیماری مزمن انسدادی ریه
- بیماریای که در آن راههای هوایی ریهها تنگ میشود و آسیب همیشگی میبیند.
- بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)
- بیماری تنفسی مزمنی که از آسیب دیدن ریهها و مجراهای هوا پدید میآید و نفس کشیدن را دشوار میکند. بیشتر بخوانید
- بیماری مزمن کلیه
- بیماریای که در آن کلیهها کمکم تخریب میشوند و کارشان کم میشود.
- بیماری منیر
- بیماری گوش داخلی با حملههای سرگیجه، کمشنوایی، وزوز و احساس پری در گوش. بیشتر بخوانید
- بیماری هاشیموتو
- بیماریای که در آن دستگاه ایمنی به تیروئید حمله میکند؛ شایعترین علت کمکاری تیروئید. بیشتر بخوانید
- بیوفیدبک
- روشی که در آن دستگاهی نشان میدهد عضلههای کف لگن چقدر خوب منقبض میشوند. بیشتر بخوانید
پ
- پاپیلا
- برآمدگیهای کوچک روی زبان که جوانههای چشایی درون آنهاست.
- پادتن
- مادهای که بدن برای مقابله با یک ویروس یا میکروب میسازد و آزمایش آن را پیدا میکند. بیشتر بخوانید
- پادتن (آنتیبادی)
- مادهای که بدن برای مقابله با عفونت میسازد.
- پاراسومنیا
- اختلالهای خواب که با رویدادهای ناخواسته مانند راه رفتن یا حرف زدن در خواب همراه است. بیشتر بخوانید
- پارامی (پارامیتا)
- در فرهنگ بودایی، کمالهای روحی و اخلاقی مثل سخاوت، صبر، صداقت، خرد، تلاش و مهرورزی. بیشتر بخوانید
- پارانویا
- بدگمانی شدید. بیشتر بخوانید
- پارکینسونیسم
- داشتن نشانههایی مانند پارکینسون که علت دیگری دارد. بیشتر بخوانید
- پاروسمی
- برداشت نادرست از بو؛ حس کردن بوی ناخوشایند در حالی که چنین بویی در محیط نیست. بیشتر بخوانید
- پاستوریزه
- شیر یا نوشیدنیای که برای از میان بردن میکروبها گرما دیده است.
- پای ورزشکاران
- خشکی، خارش و سوزش میان انگشتان یا کف پا که از رشد قارچ پدید میآید. بیشتر بخوانید
- پپتید
- پروتئین کوچک. بیشتر بخوانید
- پتاسیم
- مادهٔ معدنیای در خون که برای کار قلب لازم است؛ مقدار خیلی بالای آن ضربان قلب را به هم میریزد. بیشتر بخوانید
- پرتو فرابنفش
- بخشی از نور خورشید که دیده نمیشود و به سلولهای پوست آسیب میزند. بیشتر بخوانید
- پرس پا
- هل دادن وزنه با پا روی دستگاه. بیشتر بخوانید
- پرس سینه
- بالا بردن وزنه در حالت خوابیده. بیشتر بخوانید
- پرستار ژرنتولوژیک
- نام دیگر پرستار سالمندان؛ پرستاری که برای مراقبت از سالمندان آموزش ویژه دیده است. بیشتر بخوانید
- پرسونا (Persona)
- نقاب اجتماعی؛ چهرهای که در جامعه نشان میدهیم. بیشتر بخوانید
- پرکاری تیروئید
- زیادی هورمون تیروئید. بیشتر بخوانید
- پرکاری تیروئید (هیپرتیروئیدی)
- حالتی که غدهٔ تیروئید بیشتر از اندازهٔ لازم هورمون میسازد. بیشتر بخوانید
- پروبیوتیک
- موجودات ریز زندهای که بهطور طبیعی در روده هستند و مصرف مقدار مناسبشان بر سلامت اثر مثبت دارد. بیشتر بخوانید
- پروستاتکتومی
- جراحی برداشتن همه یا بخشی از پروستات. بیشتر بخوانید
- پروستاتیت
- التهاب دردناک غدهٔ پروستات.
- پروگریا
- نام بیماریهای ژنتیکی بسیار نادری که نشانههای پیری زودرس را در جوانی پدید میآورند. بیشتر بخوانید
- پریبیوتیک
- گونهای فیبر هضمنشدنی که غذای باکتریهای مفید روده است. بیشتر بخوانید
- پریودنتیت
- شکل شدیدتری از بیماری لثه که باید دندانپزشک آن را درمان کند.
- پزشکی از راه دور (تلهمدیسین)
- گرفتن مشاوره و درمان پزشکی بدون حضور نزد پزشک. بیشتر بخوانید
- پلاک
- رسوبی که در دیوارهٔ رگ جمع میشود. بیشتر بخوانید
- پلاک آمیلوئید
- رسوب پروتئینی که در آلزایمر روی سلولهای بخش حافظهٔ مغز پدید میآید. بیشتر بخوانید
- پلاک دندان
- لایهٔ نازکی از باکتری که هر روز روی دندانها مینشیند.
- پلاک دندانی
- لایهای نازک از باکتری که هر روز روی دندان جمع میشود. بیشتر بخوانید
- پلاگرا (pellagra)
- بیماریای از کمبود ویتامین ب۳ که با نشانههای پوستی، اسهال و اختلالهای روانی همراه است.
- پلانک
- نگه داشتن بدن به حالت صاف روی ساعدها و پنجهٔ پاها. بیشتر بخوانید
- پلیسومنوگرافی
- آزمون خواب که یک شب در آزمایشگاه خواب بیمارستان انجام میشود و نوار مغز، نوار قلب و اکسیژن خون را ثبت میکند. بیشتر بخوانید
- پلیفارماسی
- مصرف همزمان چند دارو؛ معمولاً وقتی کسی پنج دارو یا بیشتر مصرف میکند. بیشتر بخوانید
- پلیمیالژیا روماتیکا
- بیماریای شبیه روماتیسم مفصلی که صبحها درد و خشکی مفصل میآورد، همراه با خستگی بسیار زیاد و کم شدن وزن. بیشتر بخوانید
- پورین
- مادهای در برخی خوراکیها و در خود بدن که پس از تجزیه به اورات بدل میشود. بیشتر بخوانید
- پوکی استخوان
- ضعیف و شکننده شدن استخوانها.
- پوکی استخوان (استئوپروز)
- ضعیف و شکننده شدن استخوانها. بیشتر بخوانید
- پولیپ
- زائدهای در بینی یا سینوسها.
- پیاسای (آنتیژن اختصاصی پروستات)
- مادهای که مقدارش را در آزمایش خون میسنجند و در بزرگی یا سرطان پروستات میتواند بالا باشد. بیشتر بخوانید
- پیرچشمی
- کم شدن تدریجی توانایی چشم برای تمرکز بر چیزهای نزدیک.
- پیرگوشی
- کم شدن تدریجی شنوایی با بالا رفتن سن، معمولاً در هر دو گوش. بیشتر بخوانید
- پیشآگهی
- پیشبینی پزشک از روند بیماری. بیشتر بخوانید
- پیشابراه
- مجرای ادرار. بیشتر بخوانید
- پیشدیابت
- وضعی که در آن گلوکز خون از حد طبیعی بالاتر است، ولی نه آنقدر که دیابت نامیده شود. بیشتر بخوانید
- پیکفلومتر
- دستگاه کوچکی که قدرت بازدم را اندازه میگیرد. بیشتر بخوانید
- پیکلبال
- ورزشی راکتی که جنبههایی از تنیس، بدمینتون و پینگپنگ را با هم دارد. بیشتر بخوانید
ت
- تابآوری
- توان برگشتن به حال پیشین و بهبود پس از موقعیتهای دشوار. بیشتر بخوانید
- تابآوری روانی
- توانِ بازگشتن به تعادل پس از بحرانها. بیشتر بخوانید
- تالاسمی
- بیماری ارثی خون که در آن بدن هموگلوبین کافی نمیسازد. بیشتر بخوانید
- تالاسمی مینور
- نوع خفیف تالاسمی که فرد ناقل ژن آن است؛ معمولاً نشانهای ندارد و گاهی کمخونی خفیف میآورد. بیشتر بخوانید
- تاندون
- بافت همبندی که عضله را به استخوان وصل میکند. بیشتر بخوانید
- تایچی
- تمرینی باستانی از چین که حرکتهای آهسته را با تنفس و مراقبه میآمیزد. بیشتر بخوانید
- تباهی لکهٔ زرد وابسته به سن
- بیماریای که در آن لکهٔ زرد با بالا رفتن سن آسیب میبیند و میانهٔ دید تار میشود؛ دو نوع خشک و مرطوب دارد. بیشتر بخوانید
- تباهی لکهٔ زرد وابسته به سن (دژنراسیون ماکولا)
- بیماریای که بر دید مرکزی شبکیه اثر میگذارد و از علتهای اصلی از دست رفتن بینایی از ۵۰ سالگی به بالاست.
- تببر
- دارویی که تب را پایین میآورد، مثل استامینوفن یا آسپرین. بیشتر بخوانید
- تثبیت داخلی
- ثابت نگه داشتن استخوان شکسته با پین، پیچ، میله یا صفحه. بیشتر بخوانید
- تجسم (تصویرسازی هدایتشده)
- تصور کردن صحنهای که در آن آرامش دارید. بیشتر بخوانید
- تحرک لگن (موبیلیتی لگن)
- نرم و انعطافپذیر بودن مفصلهای ران و عضلههای دور لگن؛ «موبیلیتی» یعنی دامنهٔ حرکت مفصل. بیشتر بخوانید
- تحریک با جریان متناوب از روی جمجمه (tACS)
- روشی غیرتهاجمی که جریان الکتریکی ضعیف را از راه الکترودهای روی پوست سر به مغز میرساند. بیشتر بخوانید
- تحریک عصب واگ
- درمانی که در آن دستگاه الکتریکی کوچکی زیر پوست قفسهٔ سینه میگذارند و از راه سیم به عصب واگ برق میفرستد. بیشتر بخوانید
- تحریک عمقی مغز
- درمانی شبیه تحریک عصب واگ که در آن سیمهای دستگاه مستقیم به مغز میروند. بیشتر بخوانید
- تحریک عمقی مغز (Deep Brain Stimulation)
- جراحیای که در آن الکترودهای کوچکی در مغز کاشته میشود و با پالس الکتریکی فعالیت سلولهای عصبی را تنظیم میکند. بیشتر بخوانید
- تحریک عمیق مغزی
- جراحیای که در آن الکترودهایی در مغز میگذارند و به دستگاه برقی کوچکی در قفسهٔ سینه وصل میکنند. بیشتر بخوانید
- تحریکپذیری
- زود برآشفتن. بیشتر بخوانید
- تحلیل رفتن عضله (آتروفی)
- کوچک و ضعیف شدن عضلهای که فعالیت ندارد. بیشتر بخوانید
- تخریب لکهٔ زرد چشم وابسته به سن (دژنراسیون ماکولا)
- نام یک بیماری چشم که در متن اصلی بیتوضیح آمده است. بیشتر بخوانید
- تخریب لکهٔ زرد وابسته به سن (دژنراسیون ماکولا)
- بیماری لکهٔ زرد، ناحیهٔ کوچکی در مرکز شبکیهٔ چشم.
- تداخل دارویی
- وقتی دو دارو، یا یک دارو و یک غذا یا گیاه، اثر یکدیگر را کم، زیاد یا خطرناک میکنند. بیشتر بخوانید
- ترخیص
- مرخص شدن بیمار از بیمارستان و بازگشت به خانه یا مرکز دیگر. بیشتر بخوانید
- ترمور
- لرزش غیرارادی و ریتمیک. بیشتر بخوانید
- تروما
- آسیب روحی شدید.
- ترومبوآمبولی وریدی
- پیش آمدن ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریه با هم. بیشتر بخوانید
- ترومبوز
- درست شدن لخته در رگ خونی. بیشتر بخوانید
- ترومبوز ورید عمقی
- پدید آمدن لختهٔ خون در یکی از رگهای عمقی، معمولاً در پا. بیشتر بخوانید
- ترومبوفلبیت
- لخته شدن خون در رگهای سطحی. بیشتر بخوانید
- ترومبوفیلیا
- آمادگی بیشتر خون برای لخته شدن. بیشتر بخوانید
- تریپتانها
- گروهی از داروهای اختصاصی حملهٔ میگرن که پزشک تجویز میکند؛ برای کسانی که بیماری قلبی، سابقهٔ سکتهٔ مغزی یا فشار خون بالا دارند ممکن است مناسب نباشند. بیشتر بخوانید
- تریگلیسیرید
- نوعی چربی خون.
- تشنج تونیک-کلونیک
- تشنجی که در آن بدن سفت میشود، فرد هوشیاریاش را از دست میدهد و دستها و پاهایش تکان میخورد. بیشتر بخوانید
- تشنج کانونی
- تشنجی که فقط بخشی از مغز را درگیر میکند و ممکن است احساس یا حرکت غیرعادی یا کم شدن آگاهی بیاورد. بیشتر بخوانید
- تصلب شرایین (آترواسکلروز)
- سخت شدن رگها. بیشتر بخوانید
- تصویرسازی هدایتشده
- تمرکز بر تصویرهای دلپذیر بهجای احساسهای منفی یا استرسزا.
- تقویتکنندهٔ شخصی صدا
- دستگاهی که صدا را بلندتر میکند ولی سمعک و وسیلهٔ پزشکی نیست و برای کسانی ساخته شده که کمشنوایی ندارند. بیشتر بخوانید
- تکانشگری
- رفتار ناگهانی و بدون فکر قبلی. بیشتر بخوانید
- تلومر
- توالیهای تکراری دیانای که کلاهک محافظ نوک کروموزومها را میسازند. بیشتر بخوانید
- تلهکویل
- سیمپیچ کوچکی درون بسیاری از سمعکها که صدای تلفن یا سامانهٔ صوتی سالن را مستقیم میگیرد. بیشتر بخوانید
- تمرین شناختی
- تمرین ذهنی برای تقویت و حفظ فعالیت ذهن. بیشتر بخوانید
- تمرین کگل
- سفت و رها کردن عضلههای کف لگن برای قوی کردن آنها؛ تمرین عضلههای کف لگن هم نامیده میشود. بیشتر بخوانید
- تمرین کِگِل
- تمرین عضلههای لگن؛ عضلههایی که با آنها جلوی ادرار را میگیرید.
- تمرین مقاومتی
- تمرینی مانند وزنهبرداری یا کار با کش ورزشی. بیشتر بخوانید
- تمرینهای کگل
- تمرینهای عضلههای کف لگن که به نگه داشتن ادرار در مثانه کمک میکند. بیشتر بخوانید
- تندنفسی (تاکیپنه)
- تنفسِ بیش از ۳۵ بار در دقیقه؛ نفسها تند و سطحیاند. بیشتر بخوانید
- تنگی نفس (دیسپنه)
- نفس کشیدنِ دشوار یا پرزحمت و کوتاه. بیشتر بخوانید
- توان شناختی
- توان فکر کردن، یاد گرفتن و به یاد آوردن. بیشتر بخوانید
- تواناییهای شناختی
- تواناییهایی مانند حافظه و فکر کردن. بیشتر بخوانید
- توانبخشی
- کمک به بازگرداندن یا جبران یک توانایی. بیشتر بخوانید
- توانبخشی بینایی
- آموزش و وسایلی که کمک میکند با بیناییِ کمتر، مستقل و فعال بمانید. بیشتر بخوانید
- توانبخشی دهلیزی
- روش درمانیای که با تمرینهای حرکتی نشانههای سرگیجه را کم و تعادل را بهتر میکند. بیشتر بخوانید
- توانبخشی ریه
- دورهای که روشهای نفس کشیدن و ورزش مناسب را یاد میدهد. بیشتر بخوانید
- توپ بوسو (Bosu)
- نیمگنبدی که روی یک پایهٔ صاف قرار گرفته و برای تمرین تعادل به کار میرود. بیشتر بخوانید
- توفوس
- تودهٔ بلورهای اورات زیر پوست در نقرس درماننشده. بیشتر بخوانید
- تومور
- تودهای که از تقسیم بیوقفهٔ سلولهای اضافی ساخته میشود. بیشتر بخوانید
- تومور بدخیم
- توموری که میتواند به بافتهای کناری سرایت یا حمله کند. بیشتر بخوانید
- تومور خوشخیم
- توموری که سرطان نیست و به بافتهای کناری دستاندازی نمیکند. بیشتر بخوانید
- توهم
- دیدن یا شنیدن چیزی که در واقع نیست. بیشتر بخوانید
- توهم شنوایی (پاراکوسیس)
- شنیدن صداهایی که منبع بیرونی ندارند و دیگران آنها را نمیشنوند. بیشتر بخوانید
- توهم فرمان
- توهمی که در آن صداها به شخص میگویند کاری را انجام دهد. بیشتر بخوانید
- تیپیاِی (فعالکنندهٔ پلاسمینوژن بافتی)
- دارویی که لختههای خون را میشکند. بیشتر بخوانید
- تیروکسین (T4)
- هورمونی که غدهٔ تیروئید میسازد. بیشتر بخوانید
- تیروکسین (T4) و ترییدوتیرونین (T3)
- دو هورمون تیروئید که تعیین میکنند بدن انرژی را چطور مصرف کند. بیشتر بخوانید
- تیموکینون (Thymoquinone)
- یکی از ترکیبهای سیاهدانه.
ج
- جعبهٔ تقسیم دارو
- جعبهای با خانههای جدا برای روزهای هفته و وعدههای روز، برای مرتب نگه داشتن داروها. بیشتر بخوانید
- جوانهٔ چشایی
- اندام بسیار کوچکی در زبان و دهان که مزه را میگیرد.
- جوراب فشاری
- جوراب کشی ویژهای که به گردش خون در پاها کمک میکند. بیشتر بخوانید
- جهش (mutation)
- تغییر در ژن. بیشتر بخوانید
چ
- چاقی سارکوپنیک
- حالتی که حجم عضله کم و تودهٔ چربی زیاد میشود. بیشتر بخوانید
- چتبات
- برنامهٔ گفتوگو با رایانه. بیشتر بخوانید
ح
- حاد
- تازه و ناگهانی.
- حافظهٔ رویدادی (اپیزودیک)
- حافظهای که به یادآوری رویدادهای خاص مربوط است. بیشتر بخوانید
- حافظهٔ معنایی
- دانش عمومی و اطلاعات مربوط به مفهومها، زبان و رویدادها. بیشتر بخوانید
- حالب
- لولهٔ نازک ماهیچهای که ادرار را از کلیه به مثانه میبرد. بیشتر بخوانید
- حجامت
- روشی در طب سنتی که در آن با لیوان یا فنجان روی پوست مکش میسازند. در حجامت تر پوست را خراش میدهند تا خون بیاید؛ در بادکش (حجامت خشک) پوست خراشیده نمیشود. بیشتر بخوانید
- حرکتهای دودی
- حرکتهای موجی دستگاه گوارش که غذا را پیش میبرد. بیشتر بخوانید
- حس عمقی
- حسی که با آن حرکت و جای اندامهای بدن را درک میکنیم. بیشتر بخوانید
- حکمت رواقی (رواقیگری)
- فلسفهای عملی برای زیستن خردمندانه که میگوید ما فقط بر واکنشهای خودمان اختیار داریم، نه بر رویدادهای بیرونی. بیشتر بخوانید
- حلزون گوش
- بخشی از گوش داخلی که به شکل حلزون و پر از مایع است. بیشتر بخوانید
- حملهٔ آسم
- بدتر شدن نشانههای آسم برای مدتی کوتاه. بیشتر بخوانید
- حملهٔ ایسکمیک گذرا
- نشانههای سکته که فقط چند دقیقه میماند و از بین میرود؛ حملهٔ کوچک. بیشتر بخوانید
- حملهٔ پانیک
- حملهٔ ناگهانی ترس شدید. بیشتر بخوانید
- حملهٔ قلبی خاموش
- حملهٔ قلبی با نشانههای بسیار خفیف یا بدون نشانه. بیشتر بخوانید
- حملهٔ گذرای مغزی
- حالتی که به آن «سکتهٔ کوچک» هم میگویند. بیشتر بخوانید
خ
- خاطرهدرمانی
- گونهای درمان که متخصصان سالمندی بر پایهٔ قصهگویی و بازگفتن خاطرهها ساختهاند. بیشتر بخوانید
- خال سنی (خال کبدی)
- خال صاف و قهوهای که در گذر عمر، از تابش طولانی آفتاب پدید میآید. بیشتر بخوانید
- خانوادهٔ هستهای
- خانوادهای که فقط از پدر و مادر و فرزندان تشکیل شده است.
- خستگی گرمایی
- حالت سبکتر بیماری ناشی از گرما؛ هشداری که بدن دیگر نمیتواند خود را خنک نگه دارد. بیشتر بخوانید
- خواب رِم
- مرحلهای از خواب که چشمها در آن حرکت میکنند. بیشتر بخوانید
- خواب REM
- مرحلهای از خواب که در آن خواب میبینیم. بیشتر بخوانید
- خودایمنی
- حالتی که بدن بافتهای خودش را بیگانه میبیند و به آنها حمله میکند. بیشتر بخوانید
- خودکارآمدی
- باور به اینکه از پس کارها برمیآیید. بیشتر بخوانید
- خودکارآمدی (Self-Efficacy)
- باور هر کس به اینکه میتواند کاری را با موفقیت انجام دهد یا به هدف مشخصی برسد. بیشتر بخوانید
- خودمراقبتی
- کارها و فعالیتهای آگاهانه، آموخته و هدفداری که هر کس برای حفظ زندگی و تأمین و ارتقای سلامت خود انجام میدهد. بیشتر بخوانید
د
- دارونما
- دارویی بیاثر که برای مقایسه به کار میرود.
- داروهای ادرارآور (دیورتیکها)
- داروهایی که ادرار را زیاد میکنند. بیشتر بخوانید
- داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی
- گروهی از مسکنها مانند ایبوپروفن، ناپروکسن، دیکلوفناک و آسپرین که درد و التهاب را کم میکنند و ممکن است به معده و کلیه آسیب بزنند. بیشتر بخوانید
- داروهای گشادکنندهٔ نایژه (برونکودیلاتورها)
- داروهایی که مجراهای هوا را باز میکنند. بیشتر بخوانید
- داروی ادرارآور
- دارویی که آب و نمک اضافه را از راه ادرار از بدن بیرون میبرد. بیشتر بخوانید
- داروی ادرارآور (دیورتیک)
- دارویی که با زیاد کردن ادرار، مایع اضافی بدن را کم میکند. بیشتر بخوانید
- داروی ادرارآور (مدر)
- دارویی که آب و نمک اضافه را با ادرار از بدن بیرون میبرد و برای فشار خون بالا و نارسایی قلبی نوشته میشود. بیشتر بخوانید
- داروی بدون نسخه
- دارویی که بدون نسخهٔ پزشک میشود خرید. بیشتر بخوانید
- داروی پایینآورندهٔ اورات
- دارویی که پزشک برای پایین نگه داشتن اورات خون و پیشگیری از حملهٔ نقرس تجویز میکند و پیوسته مصرف میشود. بیشتر بخوانید
- داروی پیشگیری پس از تماس
- دارویی که پزشک پس از یک تماس احتمالی با اچآیوی، در ۷۲ ساعت اول، برای جلوگیری از عفونت میدهد. بیشتر بخوانید
- داروی رقیقکنندهٔ خون (ضدانعقاد)
- دارویی که جلوی لخته شدن خون را میگیرد و خطر خونریزی را بیشتر میکند. بیشتر بخوانید
- داروی ضداحتقان
- دارویی که گرفتگی بینی را در سرماخوردگی باز میکند. بیشتر بخوانید
- داروی ضدانعقاد
- دارویی مانند وارفارین که خون را رقیق میکند تا لخته نشود. بیشتر بخوانید
- داروی ضدپلاکت
- دارویی که نمیگذارد پلاکتهای خون به هم بچسبند و لخته بسازند؛ مانند آسپرین. بیشتر بخوانید
- داروی ضدویروس
- داروی تجویزی که برای درمان آنفلوآنزا به کار میرود. بیشتر بخوانید
- دانشگاه نسل سوم
- دانشگاهی که کارآفرینی علمی در آن بتواند نیرویی برای رشد اقتصادی کشور بسازد و به نیازهای روز جامعه پاسخ دهد. بیشتر بخوانید
- دانههای پوستی (بثورات)
- دانههای سرخرنگی که روی پوست پیدا میشود. بیشتر بخوانید
- دبریدمان
- برداشتن تکههای بافتِ شل از مفصل به دست جراح. بیشتر بخوانید
- درجهٔ محافظت (SPF)
- عددی روی کرم ضدآفتاب که نشان میدهد چقدر از پوست در برابر آفتاب محافظت میکند. بیشتر بخوانید
- درد حاد
- دردی که ناگهان شروع میشود، مدت کوتاهی ادامه دارد و با بهبود بدن از میان میرود. بیشتر بخوانید
- درد قدامی زانو
- درد جلوی زانو؛ دردی که پشت یا پیرامون کشکک حس میشود. بیشتر بخوانید
- درد مزمن
- دردی که بیش از چند ماه (۳ تا ۶ ماه یا بیشتر) طول میکشد. بیشتر بخوانید
- درد ناگهانیِ میاندورهای
- دردی تند که با وجود کنترل بودن درد، ناگهان میآید؛ بیشتر در سرطان. بیشتر بخوانید
- درشتمغذی
- مادهٔ غذاییای که بدن به مقدار زیاد لازم دارد (کربوهیدرات، پروتئین و چربی).
- درم
- لایهٔ ضخیمتر و درونی پوست. بیشتر بخوانید
- درماتوسکوپ
- ابزار بزرگنمایی دستی که پزشکان با آن پوست را بررسی میکنند. بیشتر بخوانید
- درمان حمایتی
- مراقبتی که هدفش مهار نشانهها و کمک به فرد و خانواده است، بدون دیالیز یا پیوند. بیشتر بخوانید
- درمان دستی ستون فقرات
- روشی که در آن درمانگر با دست به مفصلهای ستون فقرات فشار کنترلشده میآورد. بیشتر بخوانید
- درمان شناختیرفتاری
- روشی در رواندرمانی که بر تغییر الگوهای فکری و رفتاریِ منفی تمرکز دارد. بیشتر بخوانید
- درمان شناختیـرفتاری بیخوابی
- درمانی بدون دارو که با تغییر فکرها و عادتهای مربوط به خواب، به بهتر شدن بیخوابی طولانی کمک میکند. بیشتر بخوانید
- درمان ضدرتروویروسی
- داروهایی که جلوی زیاد شدن اچآیوی را در بدن میگیرند؛ ویروس را پاک نمیکنند ولی آن را مهار میکنند. بیشتر بخوانید
- درمان ضدویروسی بسیار فعال (HAART)
- ترکیبی از داروها که پزشکان برای درمان اچآیوی و ایدز به کار میبرند. بیشتر بخوانید
- درمان محافظهکارانه
- درمان بدون جراحی. بیشتر بخوانید
- درماندگی آموختهشده
- باور به اینکه تلاش فایدهای ندارد، که پس از تلاشهای بینتیجهٔ پیاپی در ذهن شکل میگیرد. بیشتر بخوانید
- دستگاه ایمنی
- آنچه بدن با آن با عفونت و بیماری مقابله میکند. بیشتر بخوانید
- دستگاه تنفس مصنوعی (ونتیلاتور)
- دستگاهی که به نفس کشیدن کمک میکند.
- دستگاه دهلیزی (وستیبولار)
- بخشی از دستگاه عصبی که اطلاعات حرکت سر را از گوش داخلی به مغز میرساند. بیشتر بخوانید
- دستگاه دهلیزی (هزارتو)
- بخشی از گوش داخلی که کارش حفظ تعادل است. بیشتر بخوانید
- دستگاه عصبی خودمختار
- بخشی از دستگاه عصبی که کارهای غیرارادی بدن را اداره میکند. بیشتر بخوانید
- دستگاه لابیرنتی گوش
- بخشی از گوش که به گفتهٔ متن گونهای تخصصی از دستگاه حس عمقی است و در تعادل نقش دارد. بیشتر بخوانید
- دستگاه لیمبیک
- ساختاری در مغز که دستگاه بویایی به آن وصل است. بیشتر بخوانید
- دلیریوم (گیجی ناگهانی)
- آشفتگی ناگهانی ذهن و هوشیاری که معمولاً علت جسمی مثل عفونت دارد. بیشتر بخوانید
- دلیریوم (هذیان، حالت گیجی حاد)
- گیجی شدیدی که ناگهان، در چند ساعت یا چند روز، از تغییر سریع کار مغز پیدا میشود و معمولاً موقت و برگشتپذیر است. بیشتر بخوانید
- دمانس (زوال عقل)
- کم شدن حافظه و توان فکر کردن تا اندازهای که کارهای روزانه را دشوار میکند. بیشتر بخوانید
- دوپامین
- پیامرسانی عصبی در مغز که کار اصلیاش ایجاد انگیزه و پیشبینی پاداش است. بیشتر بخوانید
- دود دست دوم
- دودی که از سیگار دیگران برمیخیزد و اطرافیان آن را تنفس میکنند. بیشتر بخوانید
- دودیاب
- دستگاه هشدار دود. بیشتر بخوانید
- دهلیز
- اتاقک بالایی قلب. بیشتر بخوانید
- دیافراگم
- عضلهٔ اصلی نفس کشیدن، زیر ریهها. بیشتر بخوانید
- دیالیز صفاقی
- نوعی دیالیز که در آن به جای دستگاه از حفرهٔ صفاقی در شکم برای تصفیه استفاده میشود. بیشتر بخوانید
- دیانای
- مادهٔ ژنتیکی سلول. بیشتر بخوانید
- دیانای (DNA)
- مادهٔ ژنتیکی درون سلول که دستور کار سلول در آن نوشته شده است. بیشتر بخوانید
- دیسآرتری
- دشواری در حرف زدن یا نامفهوم شدن گفتار.
- دیسفاژی
- دشواری در بلعیدن؛ در متن اصلی «گیر کردن غذا» نامیده شده است. بیشتر بخوانید
- دیورتیک
- داروی ادرارآور.
ذ
- ذاتالریه (پنومونی)
- عفونت ششها. بیشتر بخوانید
- ذخیرهٔ شناختی
- اندوختهٔ توان ذهنی.
- ذرات معلق (PM2.5 و PM10)
- ذرههای بسیار ریز جامد یا مایع در هوا. ذرههای کوچکتر از ۱۰ میکرومتر به عمق ریه میرسند و ریزترها (کوچکتر از ۲٫۵ میکرومتر) بیشترین خطر را برای سلامت دارند. بیشتر بخوانید
- ذهنآگاهی
- توجه کامل به همین لحظه، بدون داوری.
ر
- رادیکال آزاد
- مولکول ناقصی که یک الکترون بیش از اندازه دارد و برای همین بسیار فعال است.
- رایحهدرمانی (آروماتراپی)
- استفاده از روغنهای طبیعیِ خوشبو برای آرامش یا شادابی.
- رتینوپاتی
- بیماری شبکیهٔ چشم.
- رتینوپاتی دیابتی
- آسیب شبکیهٔ چشم بر اثر دیابت.
- رژیم کتوژنیک
- رژیمی پرچرب و کمنشاسته. بیشتر بخوانید
- رفلکس
- واکنش خودکار بدن.
- رکتوسل
- برآمده شدن راستروده (رکتوم) به درون واژن. بیشتر بخوانید
- رواندرمانی (گفتوگودرمانی)
- درمانی با گفتوگو نزد روانشناس، روانپزشک یا متخصص دیگر سلامت روان که کمک میکند احساسها، فکرها و رفتارهای آزارنده شناخته و عوض شوند. بیشتر بخوانید
- روپوست (اپیدرم)
- لایهٔ نازکتر و بیرونی پوست. بیشتر بخوانید
- روش پومودورو
- روشی برای مدیریت زمان با نوبتهای ۲۵ دقیقهای کار و استراحتهای کوتاه. بیشتر بخوانید
- روش غیرتهاجمی
- روشی که به بریدن یا وارد کردن ابزار به بدن نیاز ندارد. بیشتر بخوانید
- روشهای مکمل
- روشهایی مانند طب سوزنی، ماساژ، یوگا، مراقبه و فراوردههای گیاهی که کنار درمان پزشکی به کار میروند. بیشتر بخوانید
- روغن حامل
- روغنی مثل بادام شیرین یا نارگیل که روغن معطر را پیش از استفاده با آن مخلوط میکنند. بیشتر بخوانید
- روماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید)
- بیماریای که در آن دستگاه ایمنی بدن بهاشتباه به مفصلهای سالم حمله میکند. بیشتر بخوانید
- ریجیدیتی
- سفتی عضلهها؛ مقاومت بیشتر عضله در برابر حرکت. بیشتر بخوانید
- ریفلاکس معده
- برگشت اسید معده به مری. بیشتر بخوانید
ز
- زائدهٔ پوستی
- برآمدگی کوچک و بیخطرِ همرنگ پوست. بیشتر بخوانید
- زاویهٔ باریک چشم
- حالتی در ساختمان چشم که راه خروج مایع درون چشم تنگ است و زمینهٔ آبسیاه ناگهانی را فراهم میکند؛ در معاینهٔ چشم دیده میشود. بیشتر بخوانید
- زخم بستر
- زخم دردناکی که از فشار پیوسته بر پوست، هنگام نشستن یا دراز کشیدنِ طولانی در یک حالت، پدید میآید. بیشتر بخوانید
- زخم بستر (زخم فشاری)
- آسیب پوست و بافت زیر آن که از فشار طولانی بر پوست پدید میآید. بیشتر بخوانید
- زخم فشاری
- زخمی که از ماندن طولانی در یک حالت و فشار روی پوست پیدا میشود. بیشتر بخوانید
- زخم فشاری (زخم بستر)
- زخمی که از فشار یا کشیده شدنِ طولانی پوست روی تخت یا صندلی پیدا میشود. بیشتر بخوانید
- زنجیرهٔ تجویز
- وقتی عارضهٔ یک دارو با بیماری تازه اشتباه گرفته میشود و برایش داروی دیگری نوشته میشود. بیشتر بخوانید
- زوال شناختی
- کم شدن توان فکر و حافظه. بیشتر بخوانید
- زوال عقل
- سندرمی معمولاً مزمن یا پیشرونده که در آن حافظه، تفکر، رفتار و توان انجام کارهای روزمره رو به افت میرود. بیشتر بخوانید
- زوال عقل (دمانس)
- کم شدن تدریجی حافظه و توان فکر کردن، تا جایی که زندگی روزمره را مختل کند. بیشتر بخوانید
- زوال عقل پیشانیگیجگاهی (فرونتوتمپورال)
- زوال عقلی که بر بخشهای مربوط به فکر کردن، زبان و رفتار در مغز اثر میگذارد. بیشتر بخوانید
- زوال عقل زودرس
- زوال عقل در افراد زیر ۶۵ سال. بیشتر بخوانید
- زوال عقل عروقی
- زوال عقلی که از اختلال در رسیدن خون به مغز پدید میآید. بیشتر بخوانید
- زوال عقل عروقی (Vascular Dementia)
- گونهای زوال عقل که از کم شدن یا مختل شدن جریان خون مغز پیش میآید. بیشتر بخوانید
- زوال عقل فرونتوتمپورال (Frontotemporal Dementia)
- گونهای اختلال مغزی که لوبهای پیشانی و گیجگاهی مغز را کمکم آسیب میزند و تحلیل میبرد. بیشتر بخوانید
- زوال عقل لویبادی
- زوال عقلی که از جمع شدن پروتئینهای غیرطبیعی به نام لویبادی در سلولهای مغز پدید میآید. بیشتر بخوانید
- زوال عقل لوییبادی (دمانس لوییبادی)
- بیماری پیشروندهٔ مغز که با ساخته شدن تودههای پروتئینی به نام لوییبادی، تفکر، حافظه، حرکت و رفتار را مختل میکند. بیشتر بخوانید
- زونا
- عفونتی ویروسی که ضایعههای پوستی و زخمهای دردناک پدید میآورد و از ویروس آبلهمرغان است. بیشتر بخوانید
- زیر نظر گرفتن فعال
- بهجای درمان فوری، سرطان کوچک با آزمایشهای منظم پیگیری میشود. بیشتر بخوانید
- زیستبوم (اکوسیستم)
- مجموعهٔ جانداران یک محیط و پیوندشان با هم و با آن محیط. بیشتر بخوانید
ژ
- ژراسکوفوبیا
- ترس از بالا رفتن سن. بیشتر بخوانید
س
- ساختار لیمبیک
- بخشی از مغز که تجربهٔ هیجان در آن رخ میدهد. بیشتر بخوانید
- سارکوپنی
- کم شدن تودهٔ عضله با بالا رفتن سن.
- سارکوپنی (Sarcopenia)
- کم شدن تدریجی حجم و قدرت عضلهها با بالا رفتن سن. بیشتر بخوانید
- سالمندآزاری
- آزار دیدن سالمند از سوی دیگران، برای نمونه به خاطر داراییاش. بیشتر بخوانید
- سالمندآزاری (Elder Abuse)
- هر کار یا کوتاهیای که به سالمند آسیب جسمی، روانی، مالی یا اجتماعی بزند. بیشتر بخوانید
- سالمندستیزی (تبعیض سنی)
- کلیشه، پیشداوری و تبعیض دربارهٔ افراد بهخاطر سنشان. بیشتر بخوانید
- سالمندی پرخطر (مخاطرهآمیز)
- وضعی که در آن ضعف جسمی، بیماری مزمن، انزوا، تنگنای اقتصادی یا نبود مراقبت و حمایت، سلامت جسم و روان سالمند را بیشتر به خطر میاندازد. بیشتر بخوانید
- سالمندی جمعیت
- بیشتر شدن سهم سالمندان در جمعیت، به علت پایین آمدن نرخ زادوولد و درازتر شدن عمر. بیشتر بخوانید
- سالمندی سالم
- حفظ و بهتر کردن کیفیت زندگی در سالمندی؛ سازگاری با تغییرهای روانشناختی، اجتماعی و جسمی در گذر زمان. بیشتر بخوانید
- سالمندی فعال
- زندگی سالم، باکیفیت و همراه با مشارکت در سالهای سالمندی. بیشتر بخوانید
- سالمندی فعال (Active Aging)
- فرایندی که از راه آن سالمندان بیشترین بهره را از سلامت، مشارکت و امنیت ببرند تا کیفیت زندگیشان بهتر شود. بیشتر بخوانید
- سالمندی مولد
- وضعیتی که در آن سالمندان فعال و مؤثر در جامعه مشارکت میکنند و تجربه، دانش و مهارتشان را به کار میگیرند. بیشتر بخوانید
- سالمندی مولد (Productive Aging)
- حالتی از سالمندی که در آن سالمندان فعالانه در جامعه مشارکت دارند و توانمندیها و تجربههایشان را برای کارهای سودمند به کار میگیرند. بیشتر بخوانید
- سبکی سر
- احساس اینکه نزدیک است غش کنید؛ همان چیزی که به آن «سیاهی رفتن چشم» میگوییم. بیشتر بخوانید
- سپسیس
- واکنش شدید و خطرناک بدن به عفونت که درمان فوری میخواهد. بیشتر بخوانید
- سد خونیـمغزی
- سدی میان خون و مغز. بیشتر بخوانید
- سرخرگ (شریان)
- رگ خونی بزرگی که خون اکسیژندار را از قلب به بدن میبرد. بیشتر بخوانید
- سردرد ناشی از مصرف زیاد مسکن
- سردردی که بر اثر مصرف پیوسته و زیاد داروهای سردرد پدید میآید. بیشتر بخوانید
- سرگیجهٔ وضعیتی حملهای خوشخیم
- سرگیجهٔ کوتاه و اغلب شدیدی که با تغییر وضعیت سر یا بدن پدید میآید و از جدا شدن بلورهای گوش داخلی است. بیشتر بخوانید
- سرگیجهٔ وضعیتی خوشخیم
- سرگیجهٔ کوتاه و شدید که با حرکتهای خاص سر پیدا میشود. بیشتر بخوانید
- سرمادرمانی (کرایوتراپی)
- از میان بردن لکه با مادهای سرد مانند نیتروژن مایع. بیشتر بخوانید
- سکتهٔ ایسکمیک
- سکتهای که از لخته شدن خون یا تنگ شدن رگی که به مغز میرود پیش میآید. بیشتر بخوانید
- سلامت الکترونیک (eHealth)
- به کار گرفتن فناوری اطلاعات و ارتباطات در کار سلامت. بیشتر بخوانید
- سلول بنیادی
- سلولی که میتواند به سلولهای گوناگون بافتها و اندامهای بدن تبدیل شود. بیشتر بخوانید
- سلول عصبی (نورون)
- سلولهای سازندهٔ مغز و اعصاب. بیشتر بخوانید
- سلولهای کشندهٔ طبیعی (NK)
- دستهای از سلولهای دستگاه ایمنی که متن اصلی از بیشتر شدن فعالیتشان با خنده میگوید. بیشتر بخوانید
- سلولهای مویی
- سلولهای حسی گوش داخلی که شنیدن را ممکن میکنند. بیشتر بخوانید
- سلولیت
- عفونتی در پوست که ممکن است جدی باشد. بیشتر بخوانید
- سلیاک
- بیماریای که در آن روده به گلوتن (پروتئین گندم و جو) واکنش نشان میدهد و جذب غذا مختل میشود. بیشتر بخوانید
- سمزدایی دوپامین
- قطع یا کم کردن آگاهانهٔ محرکهای بیرونیای که باعث ترشح بیش از اندازهٔ دوپامین میشوند. بیشتر بخوانید
- سمعک
- وسیلهٔ الکترونیکی کوچکی که درون یا پشت گوش میگذارند و برخی صداها را بلندتر میکند. بیشتر بخوانید
- سمعک بدون نسخه
- سمعکی که بزرگسالانِ دارای کمشنوایی خفیف تا متوسط میتوانند بدون نسخه بخرند. بیشتر بخوانید
- سن اجتماعی
- رفتار اجتماعی فرد در مقایسه با سن تقویمیاش. بیشتر بخوانید
- سن روانشناختی
- ظرفیت فرد برای سازگاری با محیط. بیشتر بخوانید
- سن زیستی
- سنی که به کیفیت زندگی فرد بستگی دارد. بیشتر بخوانید
- سن عملکردی
- ظرفیت فرد برای کار در جامعه، در مقایسه با همسالانش. بیشتر بخوانید
- سنبلالطیب
- گیاهی دارویی (والرین) که فراوردههایش بیشتر برای خواب و آرامش مصرف میشود. بیشتر بخوانید
- سنجش تراکم استخوان (BMD)
- اسکنی که تراکم استخوان را در لگن و ستون فقرات ارزیابی میکند. بیشتر بخوانید
- سندرم
- مجموعهٔ نشانههایی که با هم دیده میشوند. بیشتر بخوانید
- سندرم آشیانهٔ خالی
- حالتی که پدر و مادر پس از رفتن فرزندان از خانه، تنها و بیهمدم میمانند و روحیهشان کسل میشود. بیشتر بخوانید
- سندرم پاهای بیقرار
- حس سوزنسوزن شدن یا خزیدن در پاها که شبها بدتر میشود.
- سندرم پیریفورمیس
- فشار آمدن عضلهٔ پیریفورمیس در باسن بر عصب سیاتیک.
- سندرم تونل کارپال
- بیماریای عصبی که از فشار بر عصب در مچ دست پدید میآید و با درد، سوزش و بیحسی دست همراه است. بیشتر بخوانید
- سندرم خستگی مزمن
- وضعیتی که در آن خستگی ۶ ماه یا بیشتر طول میکشد و به بیماریها یا وضعیتهای دیگر مربوط نیست. بیشتر بخوانید
- سندرم خستگی مزمن (آنسفالومیلیت میالژیک)
- خستگی شدیدی که شش ماه یا بیشتر طول میکشد، با استراحت بهتر نمیشود و به بیماری دیگری مربوط نیست. بیشتر بخوانید
- سندرم درد کشککرانی
- دردی در جلوی زانو و دور کشکک که از مفصل میان کشکک و استخوان ران برمیخیزد. بیشتر بخوانید
- سندرم رودهٔ تحریکپذیر
- اختلالی شایع در روده که با درد، نفخ و یبوست یا اسهال همراه است.
- سندرم شکنندگی
- در متن اصلی «سندرم فرتوتگی»؛ از سندرمهای سالمندی که سالمند را ضعیف میکند. بیشتر بخوانید
- سندرمهای سالمندی
- چند وضعیت پیچیدهٔ سلامت که در سن بالاتر پدید میآید. بیشتر بخوانید
- سنستیزی (Ageism)
- نگاهی تحقیرآمیز به سالمندی که آن را با ضعف، ناتوانی یا بیمصرفی همراه میداند. بیشتر بخوانید
- سنکوپ گرما
- سرگیجهٔ ناگهانی در جای گرم. بیشتر بخوانید
- سنگرایی
- کلیشه، تعصب و تبعیض دربارهٔ افراد بر پایهٔ سنشان. بیشتر بخوانید
- سوءتغذیه
- حالتی که بدن مواد مغذیِ لازم برای کارکردش را به اندازهٔ مناسب نداشته باشد. بیشتر بخوانید
- سوءتغذیهٔ ریزمغذیها
- کمبود برخی ویتامینهای اساسی و مواد معدنی کممقدار در بدن.
- سوختوساز
- کارهایی که بدن برای بدل کردن غذا به انرژی انجام میدهد (متابولیسم). بیشتر بخوانید
- سوختوساز (متابولیسم)
- مجموعهٔ فرایندهای شیمیایی که بدن برای زنده ماندن انجام میدهد. بیشتر بخوانید
- سولاریوم
- دستگاه برنزه کردن پوست.
- سوند (کاتتر)
- لولهای که در مجرای ادرار و مثانه گذاشته میشود تا به خالی شدن مثانه کمک کند. بیشتر بخوانید
- سوند ادراری
- لولهٔ باریکی که برای خالی کردن مثانه در مجرای ادرار گذاشته میشود. بیشتر بخوانید
- سیاتیک
- درد عصبی وقتی دیسک آسیبدیده بر عصب سیاتیک فشار میآورد. بیشتر بخوانید
- سیپپ (CPAP)
- دستگاهی که هنگام خواب هوای فشرده به دهان و بینی میفرستد تا راه تنفس باز بماند.
- سیتوکینها
- مولکولهای پیامرسانی که پاسخهای التهابی را هدایت میکنند.
- سیتیاسکن
- آزمایشی که به پزشکان امکان میدهد تصویرهای مغز را از نزدیک بررسی کنند. بیشتر بخوانید
- سیستوسکوپ
- لولهای دراز و نازک که از راه مجرای ادرار به مثانه میرود تا درون مثانه دیده شود. بیشتر بخوانید
- سیگنال الکتریکی
- علامت برقیای که دستگاه بهجای صدا با آن کار میکند. بیشتر بخوانید
- سیناپس
- اتصال میان سلولهای عصبی. بیشتر بخوانید
- سینهپهلو (پنومونی)
- عفونت یک یا هر دو ریه. بیشتر بخوانید
- سینهپهلو (ذاتالریه)
- عفونت ریه که ممکن است پس از آنفلوآنزا پیدا شود. بیشتر بخوانید
ش
- شاخص تودهٔ بدنی (BMI)
- عددی که از قد و وزن به دست میآید و برای سنجیدن اضافهوزن و چاقی به کار میرود. بیشتر بخوانید
- شاخص کیفیت هوا (AQI)
- عددی که هر روز اعلام میشود و نشان میدهد هوا چقدر آلوده است. بیشتر بخوانید
- شاخص گلیسمی
- عددی که نشان میدهد یک خوراکی قند خون را با چه سرعتی بالا میبرد. بیشتر بخوانید
- شبکیه
- پردهٔ حساس به نور در ته چشم. بیشتر بخوانید
- شریان کرونر
- رگهایی که به عضلهٔ قلب خون میرسانند. بیشتر بخوانید
- شکنندگی
- کم شدن توان و بنیهٔ بدن در سالمندی، به شکلی که بدن در برابر بیماری یا فشار کوچک هم آسیبپذیر میشود. بیشتر بخوانید
- شمارش کامل خون
- آزمایش خونی که گلبولهای قرمز و سفید، پلاکتها و هموگلوبین را میسنجد. بیشتر بخوانید
- شناختدرمانی رفتاری
- نوعی مشاورهٔ کوتاهمدت که کمک میکند واکنش فرد به درد کمتر شود. بیشتر بخوانید
- شنواییشناس
- کارشناسی که نوع و اندازهٔ کمشنوایی را میسنجد و سمعک را پیشنهاد و تنظیم میکند. بیشتر بخوانید
- شوک
- افت بسیار شدید فشار خون که به رسیدگی فوری نیاز دارد. بیشتر بخوانید
ص
- صرع پایدار
- تشنجی که طولانی میشود یا چند تشنج پشت سر هم بدون به حال آمدن؛ درمان فوری لازم دارد. بیشتر بخوانید
ض
- ضدآفتاب طیف گسترده
- ضدآفتابی که جلوی هر دو نوع پرتو فرابنفش خورشید را میگیرد. بیشتر بخوانید
- ضداحتقان
- دارویی که گرفتگی بینی را باز میکند. بیشتر بخوانید
- ضدالتهاب غیراستروئیدی
- دستهای از مسکنها، مانند ایبوپروفن، که درد و التهاب را کم میکنند و میتوانند فشار خون را بالا ببرند. بیشتر بخوانید
- ضدانعقاد (رقیقکنندهٔ خون)
- دارویی که به پیشگیری از لختهٔ خون کمک میکند؛ خون را واقعاً رقیق نمیکند. بیشتر بخوانید
- ضدانعقاد خون
- دارویی که توان لخته شدن خون را کم میکند؛ «رقیقکنندهٔ خون». بیشتر بخوانید
- ضریب محافظت از آفتاب
- عددی روی ضدآفتاب (اسپیاف). بیشتر بخوانید
- ضریب محافظت از آفتاب (اسپیاف)
- عددی روی ضدآفتاب که اندازهٔ محافظت در برابر یک نوع پرتو فرابنفش را نشان میدهد. بیشتر بخوانید
ط
- طب تسکینی
- نام دیگر مراقبت تسکینی؛ بخشها و درمانگاههای بیمارستانی این خدمت بیشتر با این نام شناخته میشوند. بیشتر بخوانید
- طب سوزنی
- تحریک نقطههای مشخصی از بدن با فرو بردن سوزنهای نازک در پوست؛ از روشهای طب سنتی چینی.
- طب سوزنی شبیهسازیشده
- روشی در پژوهش که در آن سوزن پوست را لمس میکند ولی در آن فرو نمیرود.
- طب کلنگر (هولستیک)
- رویکردی درمانی که همهٔ وجود انسان، یعنی جسم، ذهن، احساس و روح را در نظر میگیرد و فقط بر نشانههای بیماری تمرکز نمیکند.
- طب مکمل
- روشهایی بیرون از پزشکی رایج که کنار درمان پزشک به کار میروند، نه بهجای آن. بیشتر بخوانید
ع
- عارضهٔ دارو
- نشانه یا حالت ناخواستهای که با مصرف دارو پیدا میشود. بیشتر بخوانید
- عامل خطر
- هر چیزی که احتمال یک بیماری را بیشتر میکند. بیشتر بخوانید
- عدسی مصنوعی
- عدسی شفافی که در جراحی آبمروارید به جای عدسی کدر چشم گذاشته میشود. بیشتر بخوانید
- عشق به سرنوشت (Amor Fati)
- مفهومی از فلسفهٔ رواقی؛ یعنی دوست داشتن سرنوشت خود، نه فقط پذیرش آن. بیشتر بخوانید
- عصب بینایی
- عصبی در ته چشم که پیامهای بینایی را به مغز میبرد. بیشتر بخوانید
- عضلههای پشت ساق پا (کالف)
- عضلههای پشت ساق، میان زانو و مچ پا. بیشتر بخوانید
- عضلههای کف لگن
- عضلههایی که کف لگن را میسازند و در تمرین کگل منقبض و رها میشوند. بیشتر بخوانید
- عطردرمانی (آروماتراپی)
- استفاده از اسانسهای گیاهی و روغنهای معطر برای بهتر کردن سلامت جسم و روح. بیشتر بخوانید
- عفونت ثانویه
- عفونت دومی که بدن هنگام مبارزه با بیماری اول میگیرد. بیشتر بخوانید
- علائم حیاتی
- نبض، فشار خون، دمای بدن و سرعت تنفس. بیشتر بخوانید
- علف چای (گل راعی)
- گیاهی دارویی که به آن هوفاریقون هم میگویند و فراوردههایش بیشتر برای افسردگی تبلیغ میشود. بیشتر بخوانید
- عوارض جانبی
- نشانهها یا حسهای ناخواستهای که هنگام مصرف دارو پیش میآید. بیشتر بخوانید
- عود
- دورهای که در آن نشانههای تازه پیدا میشود یا نشانهها شدیدتر میشود. بیشتر بخوانید
- عیبهای انکساری چشم
- تار دیدن به این سبب که نور درست در چشم متمرکز نمیشود. بیشتر بخوانید
غ
- غدهٔ پینهآل
- غدهای در مغز که ملاتونین میسازد.
- غدههای درونریز
- غدههایی که هورمون میسازند. بیشتر بخوانید
- غربالگری
- آزمایش برای پیدا کردن بیماری در کسی که هنوز نشانهای ندارد. بیشتر بخوانید
- غروبزدگی
- بیشتر شدن بیقراری هنگام غروب. بیشتر بخوانید
- غش (سنکوپ)
- از دست رفتن کوتاهمدت هوشیاری، معمولاً بر اثر افت ناگهانی فشار خون. بیشتر بخوانید
- غشای سلول
- لایهٔ بیرونی سلول.
- غلات تصفیهشدهٔ غنیشده
- غلاتی که برخی مواد مغذی را پس از فراوری دوباره به آن افزودهاند. بیشتر بخوانید
- غلات کامل
- غلاتی که همهٔ دانه را دارد. بیشتر بخوانید
- غلاف میلین
- لایهای که دور دستگاه عصبی مرکزی را گرفته و از آن محافظت میکند. بیشتر بخوانید
ف
- فاسیکولاسیون
- انقباضهای کوچک و لرزشهای حرکتی عضله.
- فاکتور روماتوئید
- پادتنی در خون که در بسیاری از کسانی که روماتیسم مفصلی دارند مثبت است، ولی بهتنهایی برای تشخیص کافی نیست. بیشتر بخوانید
- فدیه
- طعامی که در شرایطی که مرجع تقلید گفته است، به جای روزهای که گرفته نشده به فقیر داده میشود. بیشتر بخوانید
- فردیتیافتگی
- در روانشناسی یونگ، رسیدن به خویشتنِ کامل. بیشتر بخوانید
- فرسودگی مراقب
- خستگی جسمی و روحیِ انباشته در کسی که مدت طولانی از دیگری مراقبت میکند. بیشتر بخوانید
- فرونسیس
- واژهٔ ارسطو برای خردمندی؛ هنر تصمیمگیری درست در زندگی. بیشتر بخوانید
- فریزینگ
- دشواری در شروع حرکت. بیشتر بخوانید
- فشار اکسایشی (استرس اکسیداتیو)
- آسیبی که مواد ناپایداری به نام رادیکال آزاد به سلول میزنند. بیشتر بخوانید
- فشار خون بالای سیستولیِ تنها
- حالتی که فقط عدد اول فشار خون بالاست و عدد دوم کمتر از ۸۰ است؛ رایجترین شکل فشار خون بالا در سالمندی. بیشتر بخوانید
- فشار خون دیاستولیک
- عدد دوم فشار خون؛ فشارِ زمانی که قلب آرام میشود و از خون پر میشود. بیشتر بخوانید
- فشار خون سیستولیک
- عدد اول فشار خون؛ فشاری که از منقبض شدن قلب و بیرون راندن خون پدید میآید. بیشتر بخوانید
- فلسفهٔ رواقی
- مکتبی از یونان باستان که میگوید بر آنچه در اختیار ماست تمرکز کنیم و آنچه را بیرون از ارادهٔ ماست با آرامش بپذیریم. بیشتر بخوانید
- فولات
- یکی از ویتامینهای گروه ب (ب۹) که برای ساختن گلبول قرمز لازم است؛ شکل دارویی آن اسید فولیک است. بیشتر بخوانید
- فولیکول
- ریشهٔ مو.
- فولیکول مو
- ریشهٔ مو در پوست.
- فیبر
- بخشی از خوراکیهای گیاهی که هضم نمیشود و به کار روده کمک میکند. بیشتر بخوانید
- فیبرومیالژیا
- بیماریای با درد گسترده در بدن.
- فیبریلاسیون دهلیزی
- اشکالی شایع در ریتم قلب سالمندان. بیشتر بخوانید
- فیتواستروژن
- موادی مانند استروژن که در برخی غلات، سبزیها، حبوبات و گیاهان دارویی پیدا میشود. بیشتر بخوانید
- فیزیولوژیک
- مربوط به کار بدن. بیشتر بخوانید
- فیناستراید
- دارویی که پزشک برای کوچک کردن پروستات بزرگشده تجویز میکند؛ عدد پیاسای را هم پایین میآورد. بیشتر بخوانید
ق
- قرص زیرزبانی
- قرصی (نیتروگلیسیرین) که پزشک برای درد قفسهٔ سینه مینویسد و زیر زبان گذاشته میشود تا آب شود. بیشتر بخوانید
- قشر شنوایی
- بخشی از مغز که صدا را پردازش میکند. بیشتر بخوانید
- قشر مغز (کورتکس)
- لایهٔ بیرونی مغز. بیشتر بخوانید
- قطرهٔ کورتونی
- قطرهٔ چشمی دارای کورتون (کورتیکواستروئید)، مانند بتامتازون، که برای التهاب چشم تجویز میشود و مصرف طولانیاش ممکن است فشار چشم را بالا ببرد. بیشتر بخوانید
ک
- کاتتر
- لولهای باریک که در رگ میگذارند. بیشتر بخوانید
- کارآزمایی
- آزمودن یک روش روی گروهی از افراد.
- کارآزمایی بالینی
- پژوهشی که یک درمان را روی داوطلبان میآزماید.
- کاردرمان
- کارشناسی که کمک میکند کارهای روزمره را با توان موجود و وسیلهٔ مناسب انجام دهید. بیشتر بخوانید
- کاردرمانی
- استفاده از فعالیتهای هدفمند برای رسیدن به بیشترین استقلال، جلوگیری از کمتوانی و حفظ سلامت. بیشتر بخوانید
- کارکرد اجرایی
- توان برنامهریزی و انجام دادن کارها.
- کارکرد شناختی
- توان فکر کردن و فهمیدن. بیشتر بخوانید
- کارکردهای شناختی
- تواناییهای ذهنی مانند حافظه و تمرکز. بیشتر بخوانید
- کاشت حلزون
- دستگاهی الکترونیکی برای کسانی که کمشنوایی شدید دارند. بیشتر بخوانید
- کاهش آگاهانهٔ دارو
- کم کردن یا قطع سنجیدهٔ داروهایی که دیگر لازم یا مناسب نیستند، زیر نظر پزشک (به انگلیسی Deprescribing). بیشتر بخوانید
- کتواسیدوز دیابتی
- حالت خطرناکی که با قند خون بسیار بالا و کمبود انسولین پیش میآید و درمانش در بیمارستان است. بیشتر بخوانید
- کجی شست پا (هالوکس والگوس)
- کج شدن شست پا به سمت بیرون. بیشتر بخوانید
- کد IRC
- کد ثبت فراورده نزد سازمان غذا و دارو که روی بستهٔ فراوردههای مجاز چاپ میشود. بیشتر بخوانید
- کراتوز آفتابی
- تکهٔ زبر و صورتیرنگ در پوست آفتابخورده که احتمال کمی دارد به سرطان پوست بدل شود. بیشتر بخوانید
- کراتوز اکتینیک
- ضایعهٔ زبر و پیشسرطانی پوست. بیشتر بخوانید
- کراتوز سبورئیک
- بیماری پوستی شایعی با ضایعههای برجسته و همرنگ پوست که اغلب با زگیل اشتباه گرفته میشود. بیشتر بخوانید
- کراتینین
- مادهای زائد در خون که با آزمایش اندازه میگیرند. بیشتر بخوانید
- کرانچ
- نوعی دراز و نشست. بیشتر بخوانید
- کرایوتراپی
- روشی که در آن با نیتروژن مایع لکههای تیرهٔ پوست را منجمد میکنند.
- کرپیتوس
- حس سایش یا صدا هنگام حرکت زانو. بیشتر بخوانید
- کرم استروئیدی (کورتوندار)
- دارویی موضعی برای التهاب و خارش پوست که با نسخهٔ پزشک به کار میرود. بیشتر بخوانید
- کریسپر (CRISPR)
- یکی از فناوریهای زیستی که در متن اصلی بیتوضیح آمده است.
- کسر جهشی
- درصدی از خونِ بطن چپ که با هر ضربان از قلب بیرون فرستاده میشود؛ نشان میدهد قلب چقدر خوب پمپ میکند. بیشتر بخوانید
- کش ورزشی
- نواری لاستیکی و کشآمدنی که در تمرین مقاومت ایجاد میکند. بیشتر بخوانید
- کشکک
- کاسهٔ زانو. بیشتر بخوانید
- کف پای صاف
- حالتی که در آن بلندی قوس کف پا کم میشود. بیشتر بخوانید
- کف لگن
- عضلههایی در پایین لگن که مثانه و روده را نگه میدارند و در دفع نقش دارند. بیشتر بخوانید
- کلاژن
- از مهمترین پروتئینها برای پوست.
- کلاژن و الاستین
- دو پروتئین پوست. بیشتر بخوانید
- کلسترول
- مادهای چرب که در کبد ساخته میشود و در برخی غذاها هم هست. بیشتر بخوانید
- کلسترول بد (LDL)
- کلسترولی که میتواند در دیوارهٔ رگها جمع شود و پلاک چربی بسازد. بیشتر بخوانید
- کلسترول خوب (HDL)
- کلسترولی که کمک میکند کلسترول بد از دیوارهٔ رگها برداشته و به کبد برگردانده شود. بیشتر بخوانید
- کلسترول خوب (HDL) و کلسترول بد (LDL)
- دو نوع کلسترول خون.
- کلینیک درد
- درمانگاهی که متخصص درد در آن دردهای ماندگار یا شدید را بررسی و درمان میکند. بیشتر بخوانید
- کمآبی
- وقتی بدن بیش از آبی که میگیرد آب از دست میدهد. بیشتر بخوانید
- کمای میکسادم
- حالتی بسیار کمیاب و خطرناک در کمکاری شدید و درماننشدهٔ تیروئید که درمان بیمارستانی میخواهد. بیشتر بخوانید
- کمبینایی
- حالتی که بینایی با عینک، لنز تماسی، دارو یا جراحی درست نمیشود. بیشتر بخوانید
- کمخونی (آنمی)
- کم شدن هموگلوبین یا گلبولهای قرمز خون، بهطوری که اکسیژن لازم به بافتهای بدن نرسد. بیشتر بخوانید
- کمشنوایی وابسته به سن
- از دست رفتن تدریجی شنوایی که با بالا رفتن سن در بیشتر افراد پیش میآید. بیشتر بخوانید
- کمشنوایی وابسته به سن (پیرگوشی)
- کم شدن تدریجی شنوایی که با بالا رفتن سن در بسیاری از افراد و معمولاً در هر دو گوش پیش میآید. بیشتر بخوانید
- کمکاری تحتبالینی تیروئید
- حالتی که TSH کمی بالاست ولی T4 طبیعی است. بیشتر بخوانید
- کمکاری تیروئید
- کمبود هورمون تیروئید. بیشتر بخوانید
- کمکاری تیروئید (هیپوتیروئیدی)
- حالتی که غدهٔ تیروئید کمتر از اندازهٔ لازم هورمون میسازد. بیشتر بخوانید
- کوچ سلامت
- کسی که در کوچینگ سلامت راهنما و همراه فرد است و روی تغییر رفتار و شیوهٔ زندگی تمرکز میکند. بیشتر بخوانید
- کوچینگ سلامت (Health Coaching)
- فرایندی حمایتی و توانمندساز که فرد را در رسیدن به هدفهای سلامتیاش همراهی میکند. بیشتر بخوانید
- کودک درون
- نماد بخش بازیگوش، خلاق و عاشق زندگیِ روان انسان. بیشتر بخوانید
- کورتون
- نام رایج داروهای کورتیکواستروئیدی مانند دگزامتازون که التهاب را کم میکنند و مصرفشان فقط با نظر پزشک است. بیشتر بخوانید
- کورتیزول
- هورمون استرس. بیشتر بخوانید
- کولونوسکوپی
- دیدن درون رودهٔ بزرگ با دوربینی باریک. بیشتر بخوانید
- کولیت زخمی (کولیت اولسراتیو)
- نام یک بیماری روده؛ در متن اصلی بدون توضیح آمده است.
- کومارین
- مادهای طبیعی در دارچین نوع کاسیا که اثر آن بر کبد گزارش شده است. بیشتر بخوانید
- کینزیولوژی
- دانش حرکت بدن. بیشتر بخوانید
گ
- گاستروپارزی
- اختلالی که در آن خالی شدن معده از غذا زمان زیادی میبرد.
- گاستریت
- نوعی التهاب معده.
- گذر یائسگی (پیشیائسگی)
- سالهای پیش از یائسگی که در آن چرخهٔ ماهانه تغییر میکند و گرگرفتگی یا نشانههای دیگر پیش میآید. بیشتر بخوانید
- گرگرفتگی
- از نشانههای شایع یائسگی؛ اگر شب پیش بیاید به آن عرق شبانه میگویند. بیشتر بخوانید
- گرمازا (ترموژنیک)
- خوراکیای که دمای بدن را موقتاً بالا میبرد و در نتیجه بدن انرژی مصرف میکند. بیشتر بخوانید
- گرمازدگی شدید
- بیماری ناشی از گرما که در آن دمای بدن بسیار بالا میرود و فوریت پزشکی است. بیشتر بخوانید
- گرمازدگی شدید (ضربهٔ گرمایی)
- فوریت پزشکی که در آن دمای بدن بسیار بالا میرود و جان را تهدید میکند. بیشتر بخوانید
- گرماگرفتگی
- گرفتگی یا درد شدید عضلهها در گرما. بیشتر بخوانید
- گروههای حساس
- کسانی که هوای آلوده زودتر و بیشتر بر آنها اثر میگذارد؛ از جمله سالمندان، کودکان، زنان باردار و کسانی که بیماری قلبی یا ریوی دارند. بیشتر بخوانید
- گره تیروئید (ندول)
- برآمدگی یا تودهای در غدهٔ تیروئید. بیشتر بخوانید
- گلوکز
- قندی که بدن از غذا میسازد و به ما انرژی میدهد. بیشتر بخوانید
- گلوکومتر
- دستگاه اندازهگیری قند خون. بیشتر بخوانید
- گلومرول
- خوشهای از رگهای خونی ریز در هر نفرون که خون را تصفیه میکند. بیشتر بخوانید
- گلیبنکلامید
- یکی از قرصهای دیابت از گروه سولفونیلاوره که اثر طولانی دارد و ممکن است قند خون را پایین بیندازد. بیشتر بخوانید
- گواتر
- بزرگ شدن غدهٔ تیروئید. بیشتر بخوانید
- گواهی فوت
- برگهای که پزشک پس از مرگ مینویسد و علت مرگ در آن ثبت میشود. بیشتر بخوانید
ل
- لابیرنتیت
- عفونت یا ورم هزارتوی گوش داخلی که با سرگیجه و نبود تعادل همراه است. بیشتر بخوانید
- لاکتوز
- قند شیر.
- لاواژ مفصل
- تمیز کردن و شستن مفصل با محلول استریل. بیشتر بخوانید
- لکهٔ زرد (ماکولا)
- بخشی از شبکیه که دید دقیقِ روبهرو را میسازد. بیشتر بخوانید
- لکهٔ سنی
- لکهٔ صاف و قهوهای و بیخطر که از سالها آفتاب خوردن پیدا میشود. بیشتر بخوانید
- لگریز
- بالا آوردن پاها در حالت خوابیده. بیشتر بخوانید
- لنز تککانونی
- لنزی که فقط برای یک فاصله، دور یا نزدیک، تنظیم میشود. بیشتر بخوانید
- لنفوسیت
- گونهای از سلولهای ایمنی.
- لوزالمعده (پانکراس)
- اندامی که متن اصلی آن را «پانکراس» نامیده است.
- لوسمی
- سرطان سلولهای خونساز که معمولاً توده نمیسازد. بیشتر بخوانید
- لوله (توبول)
- یکی از میلیونها ساختار کوچک کلیه که ادرار را از گلومرولها جمع میکند. بیشتر بخوانید
- لولهگذاری
- گذاشتن لولهٔ دستگاه تنفس در گلو و نای.
- لیپوپروتئین
- بستههایی که کبد کلسترول را در آنها میگذارد تا خون آن را به بدن ببرد. بیشتر بخوانید
م
- مادهٔ سیاه (Substantia Nigra)
- بخشی از مغز که سلولهای سازندهٔ دوپامین در آن است. بیشتر بخوانید
- مادهٔ فعال
- مادهای در دارو که اثر دارو از آن است. بیشتر بخوانید
- مادهٔ مؤثر
- بخشی از دارو که اثر درمانی دارد؛ دو فراورده با نام متفاوت ممکن است یک مادهٔ مؤثر داشته باشند. بیشتر بخوانید
- ماساژ عمیق
- ماساژ پرفشار که به لایههای زیرین عضله فشار میآورد. بیشتر بخوانید
- ماستکتومی
- جراحی برداشتن همه یا بخشی از پستان. بیشتر بخوانید
- ماسک فیلتردار (N95، FFP2 یا KN95)
- ماسکی که کاملاً به صورت میچسبد و ذرههای ریز هوا را میگیرد. بیشتر بخوانید
- مانترا
- واژهای که هنگام مراقبه بیصدا تکرار میکنند. بیشتر بخوانید
- متاستاز
- رفتن سلولهای سرطانی از تومور اصلی به جاهای دور بدن و ساختن تومورهای دیگر. بیشتر بخوانید
- متخصص روماتولوژی
- پزشک متخصص بیماریهای مفصلی و خودایمنی. بیشتر بخوانید
- متفورمین
- از پرمصرفترین قرصهای دیابت نوع ۲. بیشتر بخوانید
- مجرای ادرار
- لولهای که ادرار را از مثانه به بیرون بدن میبرد.
- محدودیت کالری
- کم کردن کالری دریافتی.
- محفظهٔ فاصلهدار (اسپیسر)
- لولهای توخالی که به اسپری افشانهای وصل میشود و کمک میکند دارو بهتر به ریه برسد. بیشتر بخوانید
- مدارهای عصبی
- شبکهای از سلولهای مغز که به صداهایی که گوش میشنود معنا میدهد. بیشتر بخوانید
- مراقبان غیررسمی
- کسانی مانند اعضای خانواده که بدون شغل رسمیِ مراقبت، از سالمند مراقبت میکنند. بیشتر بخوانید
- مراقبت آسایشگاهی (هاسپیس)
- شیوهای از مراقبت در پایان زندگی که در آن تلاش برای درمان بیماری کنار گذاشته میشود و آسایش فرد و حمایت از خانواده هدف است. بیشتر بخوانید
- مراقبت آسایشگاهی (Hospice)
- شیوهای از مراقبت پایان عمر که در آن تلاش برای درمان بیماری متوقف میشود و آسایش بیمار و پشتیبانی از خانواده فراهم میشود.
- مراقبت برای آسایش
- هر کاری که به آرامش و تسکین رنج بیمار کمک کند و با خواستهٔ خودش جور باشد.
- مراقبت پایان زندگی
- پشتیبانی و مراقبتهای پزشکیای که در روزها، هفتهها یا ماههای پایانی عمر به فرد داده میشود. بیشتر بخوانید
- مراقبت تسکینی
- مراقبت برای کم کردن نشانهها و ناراحتیهای بیماری جدی، که میتواند همراه با درمان بیماری باشد. بیشتر بخوانید
- مراقبت تسکینی (طب تسکینی)
- شاخهای از پزشکی که کارش آرام کردن درد و نشانههای دیگرِ بیماریهای جدی است. بیشتر بخوانید
- مراقبت طولانیمدت
- خدماتی برای برآوردن نیازهای بهداشتی، درمانی و شخصی کسی که نمیتواند مستقل و ایمن زندگی کند، در مدتی طولانی. بیشتر بخوانید
- مراقبت موقت
- سپردن مراقبت به کس دیگری برای مدتی کوتاه، تا مراقب اصلی استراحت کند. بیشتر بخوانید
- مراقبه
- تمرین آرام کردن ذهن با تمرکز و سکوت (مدیتیشن). بیشتر بخوانید
- مراقبه (مدیتیشن)
- تمرینی ذهنی که در آن با تمرکز بر تنفس یا چیز دیگری، ذهن را از فکرها و نگرانیهای روزمره خالی میکنید. بیشتر بخوانید
- مرحلهٔ رِم
- یکی از مرحلههای خواب. بیشتر بخوانید
- مرکز خدمات جامع سلامت
- درمانگاه بهداشت دولتی هر محله یا شهر که زیر نظر شبکهٔ بهداشت کار میکند. بیشتر بخوانید
- مرکز مشاورهٔ بیماریهای رفتاری
- مرکز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی که مشاوره، آزمایش و درمان اچآیوی را رایگان و محرمانه ارائه میکند. بیشتر بخوانید
- مزمن
- درازمدت؛ ناراحتیای که مدت درازی میماند. بیشتر بخوانید
- مسکن ضدالتهاب
- گروهی از مسکنها (داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی) مثل ایبوپروفن، دیکلوفناک و ناپروکسن که درد و التهاب را کم میکنند. بیشتر بخوانید
- مسکن ضدالتهابی (داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی)
- گروهی از مسکنها مانند ایبوپروفن و ناپروکسن که درد و التهاب را کم میکنند و ممکن است به معده و کلیه آسیب بزنند. بیشتر بخوانید
- مسکن مخدر (اپیوئید)
- مسکن قویای مثل ترامادول یا داروهای کدئیندار که ممکن است وابستگی بیاورد و تنفس را کند کند. بیشتر بخوانید
- مسکنهای اپیوئیدی
- داروهای مخدر مانند کدئین، ترامادول و مورفین که برای درد متوسط تا شدید و فقط با نسخهٔ پزشک مصرف میشوند. بیشتر بخوانید
- معاینهٔ دورهای (چکاپ)
- معاینه و آزمایش منظم برای بررسی سلامت.
- معیارهای بیرز
- فهرست انجمن طب سالمندی آمریکا از داروهایی که سالمندان بهتر است مصرف نکنند یا با احتیاط مصرف کنند؛ ابزار کار پزشکان است. بیشتر بخوانید
- مفصل گیجگاهی فکی
- مفصلی که فک را به کنار سر وصل میکند.
- مکارم اخلاق
- فضیلتهای اخلاقی در فرهنگ اسلامی. بیشتر بخوانید
- مکمل
- فراوردهای خوراکی مانند قرص، کپسول، پودر یا شربت که ویتامین، مادهٔ معدنی، گیاه یا مادهٔ دیگری دارد و برای افزودن به خوراک روزانه مصرف میشود. بیشتر بخوانید
- مگادوز
- مقدار بسیار زیاد از یک ویتامین.
- ملاتونین
- هورمون خواب. بیشتر بخوانید
- ملافهٔ لغزان
- پارچهای لیز که زیر بدن پهن میشود تا جابهجا کردن در تخت بدون کشیدن پوست انجام شود. بیشتر بخوانید
- ملانوم
- نوعی سرطان که در سلولهای رنگدانهدار پدید میآید. بیشتر بخوانید
- ملانوم متاستاتیک
- گونهای سرطان پوست که در بدن پخش شده است. بیشتر بخوانید
- ملانوما
- خطرناکترین نوع سرطان پوست. بیشتر بخوانید
- ملانین
- رنگدانهای که به پوست رنگ میدهد. بیشتر بخوانید
- ملین
- داروی روانکنندهٔ شکم. بیشتر بخوانید
- مورفین
- داروی قوی ضددرد که فقط با تجویز پزشک، برای درد شدید و گاهی برای تنگی نفس داده میشود. بیشتر بخوانید
- مه فکری (Brain Fog)
- حالتی که در آن تمرکز، حافظه و فکر کردن کند و دشوار میشود. بیشتر بخوانید
- مهارتهای شناختی
- تواناییهای ذهنی مانند حافظه، توجه، زبان، حل مسئله و تصمیمگیری. بیشتر بخوانید
- مهارکنندههای SGLT2
- گروهی از قرصهای دیابت که نامشان به «گلیفلوزین» ختم میشود، مثل امپاگلیفلوزین و داپاگلیفلوزین. بیشتر بخوانید
- مهارکنندههای SGLT2 (گلیفلوزینها)
- گروهی از قرصهای دیابت، مثل امپاگلیفلوزین و داپاگلیفلوزین، که قند را با ادرار از بدن بیرون میبرند. بیشتر بخوانید
- میتوکندری
- ساختاری درون سلول که انرژی غذا را به انرژی قابل استفاده برای سلول بدل میکند. بیشتر بخوانید
- میزان تصفیهٔ کلیه (eGFR)
- برآوردی از اینکه کلیهها در هر دقیقه چند میلیلیتر خون را تصفیه میکنند. بیشتر بخوانید
- میکرودرمابریژن
- روشی که با ساییدن سطح پوست آن را لایهبرداری میکند.
- میگرن
- ناراحتیای با حملههای سردرد ضرباندار که بارها برمیگردند و اغلب با تهوع و حساسیت به نور و صدا همراهاند. بیشتر بخوانید
- میگرن با هاله
- میگرنی که با اختلال بینایی و کمی وهم همراه است. بیشتر بخوانید
- میگرن دهلیزی
- نوعی میگرن که با نشانههای سرگیجه همراه است. بیشتر بخوانید
- میلین
- مادهای در مغز که به گذشتن پیام میان سلولهای عصبی کمک میکند.
- میلین (Myelin)
- لایهای از پوشش عصب که مانند عایق است و کمک میکند اطلاعات در عصبها تندتر جابهجا شود. بیشتر بخوانید
- مینا
- پوشش سخت بیرونی دندان. بیشتر بخوانید
- مینای دندان
- پوشش سخت بیرونی دندان.
- مینیسک
- بالشتک غضروفی میان استخوان ران و ساق در مفصل زانو. بیشتر بخوانید
- میوکلونوس
- حرکتپریشی. بیشتر بخوانید
ن
- نارسایی قلب
- وضعی که قلب نمیتواند خون کافی پمپ کند تا اکسیژن به بدن برسد. بیشتر بخوانید
- نارسایی قلبی
- حالتی که قلب نمیتواند خون را به اندازهٔ نیاز بدن پمپ کند؛ به معنای ایستادن قلب نیست. بیشتر بخوانید
- نارسایی کلیه
- حالتی که کارکرد کلیه ۱۵ درصد یا کمتر است. بیشتر بخوانید
- نایژه (برونش)
- لولهای که نای را به ششها وصل میکند. بیشتر بخوانید
- نرخ سوختوساز پایه
- انرژیای که بدن در حالت استراحت مصرف میکند. بیشتر بخوانید
- نشانگان مرگ ناگهانی نوزاد
- مرگ بیتوضیح نوزاد کمتر از یک سال. بیشتر بخوانید
- نفروپاتی
- آسیب کلیه. بیشتر بخوانید
- نفروپاتی دیابتی
- آسیب کلیه بر اثر دیابت.
- نفرون
- واحد تصفیهٔ کلیه؛ هر کلیه حدود یک میلیون نفرون دارد. بیشتر بخوانید
- نقرس
- بیماریای که از بالا رفتن اسید اوریک خون پدید میآید. بیشتر بخوانید
- نقرس (آرتریت گوت)
- بیماری التهابی که از انباشته شدن بلورهای اورات در مفصلها پدید میآید. بیشتر بخوانید
- نقشهٔ تونوتوپیک
- نقشهای که سلولهای عصبی قشر شنوایی را بر پایهٔ بسامد صدایی که به آن پاسخ میدهند سامان میدهد. بیشتر بخوانید
- نمرهٔ تی (T)
- نتیجهٔ آزمایش تراکم استخوان که استخوان شما را با استخوان یک بزرگسال جوان و سالم مقایسه میکند. بیشتر بخوانید
- نمک اپسوم (Epsom Salt)
- گونهای نمک که به گفتهٔ متن اصلی سرشار از منیزیم است. بیشتر بخوانید
- نمک کمسدیم (نمک رژیمی)
- نمکی که در آن بهجای بخشی از سدیم، پتاسیم هست؛ کنار بعضی داروهای قلب و در بیماری کلیه خطرناک است. بیشتر بخوانید
- نمونهبرداری (بیوپسی)
- برداشتن نمونهٔ کوچکی از بافت برای جستوجوی سلول سرطانی. بیشتر بخوانید
- نمونهبرداری از پوست (بیوپسی)
- برداشتن نمونهٔ کوچکی از پوست و فرستادن آن به آزمایشگاه. بیشتر بخوانید
- نمونهبرداری از کلیه
- برداشتن نمونهٔ کوچکی از بافت کلیه برای بررسی. بیشتر بخوانید
- نوار قلب
- ثبت فعالیت الکتریکی قلب با چند سیم که روی پوست میچسبانند؛ درد ندارد. بیشتر بخوانید
- نوار مغز
- آزمایشی که فعالیت الکتریکی مغز را ثبت میکند. بیشتر بخوانید
- نوار مغز (الکتروانسفالوگرام)
- آزمایشی که فعالیت الکتریکی مغز را بررسی میکند. بیشتر بخوانید
- نوراپینفرین
- پیامرسان شیمیایی اصلیِ دستگاه عصبی سمپاتیک که کارهای خودکار بدن مانند ضربان قلب و فشار خون را کنترل میکند. بیشتر بخوانید
- نوروپاتی دیابتی
- حس سوزنسوزن شدن در پاها که از پیامدهای دیابت طولانیمدت است. بیشتر بخوانید
- نوروپاتی محیطی
- آسیب عصبهای دست و پا. بیشتر بخوانید
- نوروپاتی محیطی (Peripheral Neuropathy)
- اختلالی که به عصبهای حسی، حرکتی یا خودکار در سراسر بدن آسیب میزند. بیشتر بخوانید
- نوروپلاستیسیته
- توانایی مغز برای تغییر کردن و سازگار شدن با تجربههای تازه. بیشتر بخوانید
- نورون
- سلول عصبی.
- نهفتگی مدفوع
- جمع شدن مدفوع سفت و خشک در رودهٔ بزرگ که دفع را دشوار میکند. بیشتر بخوانید
و
- واحد (در گروههای غذایی)
- سهم مشخصی از یک خوراکی؛ متن اصلی اندازهٔ آن را نگفته است.
- واحد بینالمللی
- واحدی برای اندازهگیری برخی ویتامینها و داروها که اندازهاش بسته به ماده فرق میکند.
- وارفارین
- یکی از داروهای ضدانعقاد که آزمایش خون منظم (INR) لازم دارد. بیشتر بخوانید
- واریس
- کشیده، متورم و پیچخورده شدن رگهای خونی، بیشتر در پاها. بیشتر بخوانید
- واکسن پُردوز یا همراه با تقویتکننده
- انواعی از واکسن آنفلوآنزا که برای ایجاد پاسخ ایمنی قویتر در ۶۵ سال به بالا ساخته شدهاند. بیشتر بخوانید
- واکسن پنوموکوک
- واکسنی برای پیشگیری از عفونتهای باکتری پنوموکوک، مانند نوعی عفونت جدی ریه. بیشتر بخوانید
- واکسن زنده
- واکسنی که ویروس یا باکتری زنده ولی ضعیفشده دارد. بیشتر بخوانید
- واکنش غیرارادی (رفلکس)
- واکنش تند و خودبهخودِ بدن.
- واکنش فیزیولوژیک
- واکنشی که از کار طبیعی بدن است، نه از بیماری. بیشتر بخوانید
- ورزش کمضربه
- ورزشی که فشار و ضربهٔ کمی به بدن میآورد. بیشتر بخوانید
- ورم مغز (آنسفالیت)
- تورم مغز. بیشتر بخوانید
- ورم مفصل (آرتریت)
- نام رایجِ آرتریت.
- وزنهٔ واژینال
- وسیلهای وزنهدار که درون واژن گذاشته میشود و با سفت کردن عضلههای کف لگن سر جایش میماند. بیشتر بخوانید
- وزوز گوش
- شنیدن صدایی مانند زنگ یا خشخش در گوش. بیشتر بخوانید
- وزوز گوش تپشی
- نوعی وزوز گوش که مثل تپشی موزون و معمولاً همزمان با ضربان قلب شنیده میشود. بیشتر بخوانید
- وسایل هشداردهنده
- وسایلی که با نور، لرزش یا صدای بلند خبر میدهند زنگ در، تلفن یا هشدار دود به صدا درآمده است. بیشتر بخوانید
- وضعیت بهبود
- خواباندن فرد بیهوش به پهلو تا راه نفسش باز بماند. بیشتر بخوانید
- وقفهٔ تنفسی در خواب
- بند آمدن کوتاه و پیدرپی نفس هنگام خواب. بیشتر بخوانید
- وقفهٔ تنفسی در خواب (آپنه)
- بند آمدن کوتاه و پیدرپی نفس هنگام خواب. بیشتر بخوانید
- ونوگرام
- آزمایشی که در آن مادهٔ حاجب را به سیاهرگ پا تزریق میکنند و با اشعهٔ ایکس از آن تصویر میگیرند. بیشتر بخوانید
ه
- هاسپیس (مراقبت آسایشگاهی)
- نوعی از مراقبت تسکینی برای هفتهها و ماههای پایانی زندگی که در آن درمانِ خود بیماری کنار گذاشته میشود و همهٔ توجه به آسایش بیمار و پشتیبانی از خانواده است. بیشتر بخوانید
- هاله (اورا)
- نشانههای هشدار پیش از سردرد میگرنی، مانند دیدن خطهای زیگزاگ یا نور چشمکزن، گزگز و دشواری در حرف زدن؛ معمولاً بیش از یک ساعت طول نمیکشد. بیشتر بخوانید
- هایپرپنه
- نفسهای تند و عمیق. بیشتر بخوانید
- هایپرترمی
- نام کلی بیماریهای مربوط به گرمازدگی. بیشتر بخوانید
- هایپرگلیسمی
- گلوکز بسیار بالا در خون. بیشتر بخوانید
- هذیان
- مجموعهای از باورها که با واقعیت جور درنمیآید و با دلیل هم عوض نمیشود. بیشتر بخوانید
- هماتوکریت
- بخشی از خون که از گلبولهای قرمز ساخته شده است. بیشتر بخوانید
- همسترینگ
- عضلههای پشت ران. بیشتر بخوانید
- همودیالیز
- نوعی دیالیز که در آن خون را به دستگاهی میفرستند تا تصفیه شود. بیشتر بخوانید
- هموگلوبین
- پروتئینی در خون که اکسیژن را با خود میبرد. بیشتر بخوانید
- هموگلوبین A1C (HbA1c)
- آزمایش خونی که میانگین قند خون در سه ماه گذشته را نشان میدهد. بیشتر بخوانید
- همیآرتروپلاستی
- جایگزین کردن سر استخوان ران با پروتز. بیشتر بخوانید
- هنردرمانی
- استفاده از کار هنری برای مدیریت درد و استرس و کنار آمدن با از دست دادن حافظه (به تعریف خود متن). بیشتر بخوانید
- هورمون
- مادهای شیمیایی که اندامی مانند غدهٔ تیروئید یا تخمدان میسازد. بیشتر بخوانید
- هورمون محرک تیروئید (TSH)
- هورمونی که غدهٔ هیپوفیز میسازد و کار تیروئید را کنترل میکند. بیشتر بخوانید
- هوش مصنوعی
- فناوریای که به رایانه توان انجام کارهایی مانند تشخیص، گفتوگو و یادآوری را میدهد. بیشتر بخوانید
- هولتر
- دستگاه کوچکی که یک روز یا بیشتر همراه فرد میماند و ضربان قلب را ثبت میکند. بیشتر بخوانید
- هیپرترمی
- بیماریای مرتبط با گرما که گرمازدگی و فرسودگی گرمایی را در بر میگیرد. بیشتر بخوانید
- هیپرتروفی
- رشد عضله در پی تمرین. بیشتر بخوانید
- هیپرکلسترولمی فامیلی
- بالا بودن خانوادگی (ارثی) کلسترول خون. بیشتر بخوانید
- هیپرکلسمی
- کلسیم بیش از حد در خون. بیشتر بخوانید
- هیپرگلیسمی
- بالا رفتن قند خون.
- هیپرمتابولیسم
- سوختوساز بیش از اندازهٔ بدن.
- هیپروسمی
- بیشتر شدن حساسیت به همهٔ بوها. بیشتر بخوانید
- هیپوترمی
- افت دمای بدن.
- هیپوتیروئیدی
- کم شدن هورمون تیروئید در بدن. بیشتر بخوانید
- هیپودرم
- لایهای که پوست را به بافتهای ماهیچهای وصل میکند. بیشتر بخوانید
- هیپوسمی
- کم شدن حس بویایی. بیشتر بخوانید
- هیپوسمیا
- کم شدن حس بویایی. بیشتر بخوانید
- هیپوکالمی
- پایین بودن پتاسیم خون.
- هیپوکامپوس
- ناحیهای از مغز که در بعضی گونههای یادگیری نقش دارد. بیشتر بخوانید
- هیپوگلیسمی
- گلوکز بسیار پایین در خون. بیشتر بخوانید
- هیسترکتومی
- برداشتن رحم با جراحی. بیشتر بخوانید
ی
- یائسگی
- ۱۲ ماه پس از آخرین قاعدگی. بیشتر بخوانید
- یادداشتنویسی (جرنالنویسی)
- نوشتن منظم فکرها، احساسها، تجربهها و یادداشتهای روزانه در یک دفتر یا پروندهٔ دیجیتال. بیشتر بخوانید
- یبوست اولیه (عملکردی)
- یبوستی که به کار خودِ روده مربوط است و از بیماری یا داروی دیگری نیست. بیشتر بخوانید
- یبوست ثانویه
- یبوستی که در نتیجهٔ یک مشکل پزشکی، جسمی یا ساختاری دیگر، یا از دارو و درمان پیش میآید. بیشتر بخوانید