سالمندی چیست ؟ تعریف سالمندی

سالمندی چیست ؟ تعریف سالمندی را میتوان اینگونه گفت : تغییرات فیزیولوژیک طبیعی ، پیشرونده و خودبه خودی و غیر قابل بازگشت ، که در آن قوای جسمی و روحی هر دو به نحو قابل توجهی رو به نقصان میگذارد.

سالمندی به عمر نزدیک به ، یا بالاتر از، میانگین طول عمر بشر اشاره دارد و بنابراین بخش پایانی چرخهٔ حیات انسان است . افراد سالمند قابلیت‌های تجدید قوای محدودی دارند و بیش از دیگر بزرگسالان در معرض بیماری ، سندرمها و کسالت هستند .

 

سالمندی را ، بطور قراردادی ، مترادف با شروع سن 65 سالگی می دانند .

پیری عبارت است ‏از اضمحلال تدریجی در ساختمان و ارگانیسم بدن ، که بر اثر دخالت عامل زمان ، پیش می آید ‏و تغییراتی را در ساختمان و عمل اعضاء‌ مختلف بدن بوجود می آورد .  سفید شدن مو و چین ‏و چروک پوست ، ریزش مو، کاهش قدرت دید ، نقصان شنوایی ، خمیدگی ، کندی در تحرک ، ‏کاهش قدرت عضلانی ، اختلال و آشفتگی در حافظه و ادراک ، اختلال در جهت یابی ، کاهش ‏ظرفیت و کارآیی ریه ها و سیستم قلبی و عروقی از آن جمله اند .

 

جمعیت سالمند

بطور کلی به جمعیتی که بیش از 7 درصد آن به افراد بالای 60 سال اختصاص یابد جمعیت سالمند می گویند .

این بر مبنای تعریف سازمان جهانی بهداشت در کشورهای در حال توسعه است که مبنای سالمندی را 60 سال می دانند .

 

علل سالمندی جمعیت

  • کاهش نرخ جمعیت
  • بالا رفتن متوسط طول عمر افراد
  • کاهش میزان مرگ و میر
  • مهاجرت

سالمندی در ایران

در ایران با ظاهر شدن آثار کنترل جمعیت از سال 1370 به بعد به تدریج از نسبت افراد کمتر از 15 سال کاسته شده است .

آخرین آمارها ( آمار گیری سال 1395 ) نشان می دهند ، در ایران 9.3 درصد جمعیت را سالمندان تشکیل می دهند . جمعیت سالمندان در استان های شمالی کشور بیشتر و در استان های جنوبی و جنوب شرقی کمتر است .

اکنون ۷۰ درصد جمعیت کشور را جمعیت فعال یعنی افراد بین ۱۵ تا ۶۰ سال تشکیل می دهند .

از سال ۱۳۸۵ که پنجره جمعیتی در کشور ما باز شد ، جمعیت جوان زیاد شده و تعداد جمعیت سالمند در حال زیاد شدن است .

بر اساس آخرین آمار مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ تعداد سالمندان کشورمان ، ۷ میلیون و ۴۵۰ هزار نفر است .

این پنجره تا حدود حداکثر سه دهه دیگر شروع به بسته شدن می کند و در سال ۲۰۵۰ میلادی یعنی حدود ۳۳ سال دیگر حدود ۳۰ درصد جمعیت کشورمان را سالمندان تشکیل خواهند داد .

بنابراین حدود ۱۵ سال آینده جمعیت سالمند کشورمان دو برابر خواهد شد .

 

تعریف سالمندی از جنبه های مختلف

سن زیستی

بستگی به کیفیت زندگی فرد دارد . گذر زمان ، بیماریها ، استرس و … باعث کاهش کفایت زیستی میشود .

نکته : در برنامه ریزی مراقبتی باید به تفاوت سن تقویمی و سن زسیتی توجه نمود .

سن روان شناختی

ظرفیت سازگاری فرد با محیط .

حافظه ، مهارت های یادگیری ، هوش ، احساسات و هیجانات ، انگیزه و امید و … سن روانشناختی به وضعیت مغزی ارتباط دارد اما وضعیت مغزی ارتباطی به سن ندارد .

سن عملکردی (Functional)

ظرفیت فرد برای کار در جامعه نسبت به هم سالانش

سن اجتماعی

رفتار اجتماعی فرد نسبت به سن تقویمی .

سن تقویمی

  • 64-45 میانسال
  • 74-65 سال مسن یا سالمند جوان
  • 84-75 سالمند پیر سال
  • 85 به بالا : کهن سال

 

سازمان بهداشت جهانی و تعریف سالمند

WHO (سازمان بهداشت جهانی) دوره سالمندی را اینگونه طبقه بندی می کند :

  • 45-59 میانسال
  • 60-74 سالمند جوان
  • 75-90 سالمند
  • 90 به بالا خیلی سالمند

 

نظریه‌های سالمندی

نظریه‌های ارائه شده در ‏مورد سالمندی عبارتند از :

الف) نظریه‌های زیست شناختی که به سه دسته تقسیم می ‏شوند :

1 – نظریه ایمنی

2 – نظریه پیر شدن سلولی

3 – نظریه رادیکال آزاد

ب) نظریه‌های روان ‏شناختی

ج) نظریه‌های جامعه شناختی که به چهار دسته تقسیم می‌شوند:

1 – نظریه عدم ‏تعهد

2 – نظریه فعالیت

3 – نظریه استمرار

4 – نظریه تعاملی

 

هر یک از نظریه‌های ذکر شده ‏توجیهاتی جهت روند پیری فراهم می آورد و آگاهی از آنها مهم می باشد، زیرا این نظریه‌ها ‏می توانند شبکه ای از اطلاعات را بوجود آورده که براساس آن تصمیمات عملی برای ‏سالمندان گرفته شود .

 

 

شاید برای شما مفید باشد :

ارکان بنیاد فرهنگ سالمندی

بیانیه ارزش بنیاد

بیانیه چشم انداز بنیاد